Gelderland toeterparadijs

Nederlandse automobilisten toeteren weinig. Toch stijgt het aantal bekeuringen voor `onnodig lawaai maken' in rap tempo. Oude, slecht gepoetste auto's toeteren het vaakst.

Natuurlijk vind ik dat ik het eigenlijk niet zou moeten doen, maar af en toe wint mijn oververhit gemoed het van mijn wellevendheid en grijp ik naar de claxon. Ook al produceert die slechts een bescheiden geluid – het is meer een toetje – toch kan ik dat maar beter achterwege laten als er mensen meerijden. Scherpe afkeuring is steevast mijn deel, variërend van hooghartig zwijgen tot de gesiste reactie: ,,Laat me eruit, ik schaam me kapot.''

Heel soms hoor ik nog wel eens toeteren – als het verkeer op de gracht muurvast staat door een lossende vrachtwagen of na een Turkse bruiloft in een lokale feestzaal – maar het lijkt steeds stiller te worden op de Nederlandse wegen.

Hoe komt het eigenlijk dat hier nauwelijks getoeterd wordt? En waarom incorporeren allochtonen de Nederlandse terughoudendheid om de claxon te gebruiken zo moeiteloos? Professor Rothengatter, omgevings- en verkeerspsycholoog aan de Rijksuniversiteit Groningen: ,,We weten uit Amerikaans onderzoek dat mensen met oude, slecht gepoetste auto's vaker toeteren dan gemiddeld. En Israëlisch onderzoek leert dat mensen sneller toeteren naarmate ze meer haast hebben, maar verder dan deze open deuren kom ik niet. Waarom we in Nederland wel naar andere weggebruikers gebaren, maar niet toeteren: ik heb geen flauw idee.''

Ik geef het onmiddellijk toe: ik heb een oude auto die ik zelden poets en ik vind dat ik vaak haast heb. Maar daar staat tegenover dat ik mijn middelvinger niet opsteek.

Uit cijfers van het Centraal Justitieel Incasso Bureau in Leeuwarden blijkt dat er in 2004 bijna vierduizend bonnen voor toeteren zijn uitgedeeld. Dat valt in het niet bij de ruim tien miljoen bekeuringen die dit bureau jaarlijks afhandelt, maar het is nog altijd goed voor 350 duizend euro extra inkomsten voor de staatskas, want een `beschikking inzake onnodig geluid veroorzaken' kost negentig euro.

De afgelopen vijf jaar blijkt het aantal bonnen voor toeteren met ruim de helft gestegen. Wordt er dus toch meer geclaxonneerd? Niet noodzakelijkerwijs: het aantal bekeuringen steeg over de hele linie met een derde en het feit dat het aantal toeterbonnen iets sneller steeg, kan evengoed betekenen dat de politie op steeds kleinere slakken zout legt. Zo werd de grootste stijging geboekt door het Korps Landelijke Politie Diensten, dat de snelwegen controleert: een vertwaalfvoudiging. Maar ja, ze begonnen vijf jaar geleden met dertien bonnen, dus een fikse stijging is dan al snel geboekt. De woordvoerder van de KLPD: ,,We zitten er niet bovenop.''

Opvallend is dat in enkele steden het aantal toeterbonnen afnam. In Amsterdam bijvoorbeeld, jarenlang de toeterkampioen van Nederland, daalde het aantal bonnen sinds 2000 met negen procent, waardoor de stad afgelopen jaar van de eerste plaats werd gestoten.

Enigszins lacherig zegt de woordvoerder van de Amsterdamse politie: ,,Kennelijk begint onze strenge aanpak vruchten af te werpen, net als met de fietsverlichting.'' Ook politieregio Zuid-Holland-Zuid, ruwweg de Drechtsteden, begint af te zakken in het klassement. Waren Dordrecht en omgeving jarenlang goed voor een tweede plaats, in 2004 moesten ze genoegen nemen met een vierde.

Opvallende runner-ups zijn Friesland (van de twintigste naar de elfde plaats), Groningen (van dertien naar acht) en vooral de regio Midden- en West-Brabant, zeg maar Tilburg en Breda, die in vijf jaar tijd vanuit de middenmoot oprukte naar een knappe vijfde plaats.

De eerste plaats is inmiddels vast in handen van Rotterdam. De Rotterdamse overwinning komt niet alleen doordat Amsterdam slechter is gaan presteren, nee, de havenstad scoort op eigen kracht een ruime verdubbeling van het aantal geverbaliseerde toeteraars. ,,Beter toeterstad dan moordstad'', grinnikt de politiewoordvoerster.

Ook in Rotterdam is geen sprake van een gericht antitoeterbeleid, maar van een algemene verscherpte controle. ,,Geluidsoverlast versterkt de onveiligheidsgevoelens, dus dat blijven we aanpakken.''

Even dacht ik dat het voor mij tijd is om naar toeterstad Rotterdam te verhuizen, maar bij nader inzien klopt dat niet: de kans om een prent te krijgen is daar juist groter. Toch maar naar Arnhem dan, want Gelderland-Midden lijkt met slechts 33 toeterbonnen per jaar een paradijs voor de claxonneur.

    • Tijs van den Boomen