Cuijk strijdt over elf torens aan de Maas

De gemeente Cuijk wil elf woontorens voor ouderen aan de oevers van de Maas bouwen. Tegenstanders willen een referendum. ,,Er is gewoon onvoldoende draagvlak voor.''

Critici gebruiken graag het woord hoogmoedswaanzin, als ze oordelen over een nieuwbouwproject dat het Brabantse Cuijk gaat realiseren. De gemeenteraad heeft eind mei ingestemd met de aanleg van elf torenflats voor woonzorgcomplex Maartenshof en extra ouderenwoningen aan de oever van de Maas. De skyline van ons dorp wordt verpest, menen tegenstanders. ,,Cuijk dreigt een Manhattan aan de Maas te worden'', zegt Adriënne de Lange van Bergen-Huige, lid van een driekoppig actiecomité dat een referendum wil over de kwestie, en daarvoor drieduizend handtekeningen heeft verzameld.

Wie Cuijks huidige skyline bekijkt vanaf Mook, aan de overzijde van de rivier, ziet van links naar rechts de St. Martinuskerk, vlak daarnaast het museum Ceuclum met zijn twee machtige torens, een verzorgingstehuis, het seniorencomplex Hoge Weidjes en een flatgebouw. Het verzorgingstehuis en het flatgebouw worden gesloopt, ze bieden ruimte voor ,,elf mooie torens voor senioren'', aldus de verantwoordelijke wethouder Ingrid Kloosterman (VVD).

Volgens Kloosterman zijn de ouderenwoningen – zeshonderd stuks, ontworpen door het gerenommeerde architectenbureau Soeters Van Eldonk Ponec – ook ,,hard nodig'', want de vergrijzing slaat stevig toe in Cuijk. Uit gegevens van de Primos Prognose 2002 (van het ministerie van VROM) blijkt dat het aantal 65+ huishoudens in het 24.000 zielen tellende dorp tussen 2003 en 2015 zal oplopen van 1.705 naar 2.866.

Een jaar of vier geleden ontstond het idee voor de torenflats, ,,vlakbij alle voorzieningen'' in het dorpshart, weet Kloosterman nog. De gemeenteraad nam in juli 2002 de zogenoemde `centrumvisie' aan. ,,Je hoorde geen enkel protest'', zegt de wethouder. ,,Er kwam pas weerstand tegen de bouwplannen bij de commissievergaderingen van afgelopen mei. Het waren mensen uit Zandkampen en de Stationsstraat, die vanuit hun villa's en bungalows tegen enkele flats zullen aankijken.''

Er ontstond commotie, vertelt De Lange van Bergen namens het actiecomité, toen bleek dat de woontorens ,,acht tot twaalf woonlagen'' hadden. ,,Bij de presentatie aan de bevolking ging het om ranke torentjes, een soort windmolens zonder wieken. Toen de gemeenteraad de maquette eind vorig jaar zag, schrok ook zij van de omvang'', herinnert ze zich.

Hoe het ook zij, op 23 mei ging de raad akkoord met het project van B en W. Met tien tegen negen stemmen. Saillant detail: de twee partijgenoten (VVD) van Kloosterman behoorden tot de nee-stemmers. De wethouder bleef aan, maar begreep dat ze niet nog eens lijsttrekker zou worden. ,,Ik heb bestuurders wel eens verweten dat ze eigenbelang boven algemeen belang verkozen. Dat doe ik niet.'' Het raadsbesluit is in onze ogen niet op democratische wijze tot stand gekomen, meent De Lange van Bergen. ,,De coalitie had geen meerderheid. De eenmansfractie Sahintürk stemde vóór, nadat hem eindelijk een uitbreiding van de plaatselijke moskee was toegezegd.''

Als de hele bevolking van Cuijk de torens nou fantastisch zou vinden, vervolgt De Lange van Bergen, ,,maar er is gewoon onvoldoende draagvlak voor''. Het doel van het plan was het dorp terug te brengen aan de Maas, verduidelijkt ze. ,,Nu gebeurt het omgekeerde. Er komt een wand tussen Cuijk en de rivier.'' Haar comité houdt vast aan een correctief referendum over de bouwplannen, ook al voorziet de gemeentelijke verordening daar volgens wethouder Kloosterman niet in. De raad bevestigde dat op 4 juli, tijdens de laatste vergadering voor het reces.

Het actiecomité legt zich daar niet bij neer. Het stuurde 15 augustus een bezwaarschrift aan B en W, omdat op de agenda van de raadsvergadering van vorige maand ,,het onderwerp besluitvorming over een (mogelijk) te houden referendum niet [stond] vermeld. Daardoor zijn wij, burgers van Cuijk, niet geïnformeerd, hebben wij geen spreekrecht aan kunnen vragen en niet het woord met betrekking tot dit onderwerp kunnen voeren.''

De strijd gaat voort in Cuijk. Het dorp dat in de Romeinse tijd al een belangrijke nederzetting was, is verdeeld. Op het pontje over de Maas naar Mook zegt de schipper van de Spes Mea dat de torenflats wat hem betreft mogen worden gebouwd. ,,Er ligt grond zat, en anders doen ze daar toch niks mee.'' Een van zijn fietsende passagiers denkt er anders over. ,,In de jaren zestig sloopten ze hier het raadhuis en andere mooie oude panden om een Maasboulevard aan te leggen. Een lelijke misser. Ik hoop dat niet dat ze nu in herhaling vervallen.''

    • Guido de Vries