Rechter kan tot huisarrest veroordelen

Rechters krijgen in de toekomst de mogelijkheid om huisarrest op te leggen naast een taak- of celstraf. Minister Donner (Justitie, CDA) komt volgend jaar met een voorstel voor een wet die dat mogelijk moet maken.

Bij veroordeelden die huisarrest krijgen, wordt via een zender of elektronische enkelband gecontroleerd of zij zich aan de sanctie houden. Ook bestaat de mogelijkheid van onverwacht huisbezoek. Wie zich daaraan onttrekt, moet alsnog naar een gevangenis.

De bewegingsvrijheid van de veroordeelde wordt beperkt tot de woning en de directe omgeving ervan, zoals de tuin. Wie huisarrest krijgt opgelegd, krijgt niet de mogelijkheid om buitenshuis te werken omdat reizen verboden is.

Justitie overlegt met de ministeries van Financiën en Sociale Zaken over de vraag hoe mensen met een huisarrest in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Veroordeelden die een celstraf opgelegd krijgen, verliezen hun uitkering als ze in de bijstand zitten. Daar staat tegenover dat hun kost en inwoning in de gevangenis voor rekening van de staat is. Bij een eerdere proef met huisarrest kregen deelnemers een vergoeding van 7,50 euro per dag omdat ze daar zelf in moesten voorzien.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Justitie is het nog niet duidelijk hoe die dagvergoeding in het wetsvoorstel voor huisarrest geregeld gaat worden. ,,Wie regulier werk heeft, kan bijvoorbeeld vakantiedagen opnemen voor de duur van het huisarrest, want het gaat in de regel om korte straffen. Maar hoe dat geregeld moet worden voor bijvoorbeeld mensen met een uitkering, is nog niet duidelijk.'' Of een gestrafte met huisarrest wel de mogelijkheid krijgt boodschappen te doen, is nog niet duidelijk.

Huisarrest moet mogelijk worden bij delicten waar een boete of taakstraf niet voldoet maar waarbij een gevangenisstraf niet noodzakelijk is. Het kan gaan om zaken waarbij de rechter een maatschappelijk signaal wil afgeven door toch een vrijheidsstraf op te leggen, bijvoorbeeld bij geweldsdelicten. Ook moeten combinaties van straffen mogelijk zijn.

In 2003 en 2004 deden ruim 2.300 veroordeelden mee aan dergelijke proeven met huisarrest. De proef was positief, slechts 7 procent mislukte, meldt Donner. De betrokkenen ervoeren het ononderbroken verblijf in huis echt als een straf. Donner wil strengere regels dan in de pilot waar deelnemers wel mochten werken of leren. Verder bleek dat niet iedereen geschikt is voor huisarrest, zoals mensen met een psychische stoornis of gestraften wier huisgenoten niet instemmen met de thuisstraf.