Orka's verschalken meeuwen met vis

Orka's in een Canadese zeedierentuin lokken meeuwen in de val. De zeezoogdieren spugen deels verteerde vis op het wateroppervlak, laten zich met geopende bek onder water zakken en verschalken vogels die op het lokaas afkomen.

Eén jong mannetje ontdekte de truc als eerste en daarop hebben alle vijf andere orka's in het bassin de vondst overgenomen. De orka's passen de jachttechniek intussen bijna dagelijks toe en vangen in totaal soms wel drie of vier meeuwen op een dag.

Gedragsbioloog Michael Noonan van het Canisius College in Buffalo (New York) heeft dit nieuwe orkagedrag onlangs gepresenteerd op een congres van Amerikaanse ethologen. Het is een voorbeeld van cultureel leren: dieren ontwikkelen gedrag en kopiëren dat van elkaar.

Noonan observeert al meer dan acht jaar de geluiden van communicerende orka's in een groot bassin in Marineland in de Canadese staat Ontario. ,,Deze ontdekking is puur toeval'', zegt hij in een telefonische toelichting. ,,Dat een orka aas gebruikt om meeuwen te vangen is leuk, maar wetenschappelijk is toch het meest interessant dat soortgenoten gedrag van elkaar leren.'' Voorzover bekend passen orka's in het wild deze jachttechniek niet toe.

Een half jaar nadat een drie jaar oud mannetje de jachttechniek voor het eerst toepaste, volgde diens vier jaar oude halfbroer zijn voorbeeld. In de jaren daarna imiteerden nog eens drie volwassen vrouwtjes de techniek (waaronder de moeders van de mannetjes) en tot slot ook een volwassen mannetje. Noonan: ,,Bijzonder is dat een jonge orka die onlangs in het park is geboren het visspuuggedrag al zeven maanden na zijn geboorte heeft opgepikt.''

Het gedrag van de orka's verschilt volgens Noonan niet wezenlijk van dat van een jonge poes die zijn moeder imiteert bij het jagen op muizen. ,,Je mag niet zeggen dat het moederdier de jongen leert hoe ze moeten jagen'', zegt hij. ,,We weten niet of dat gebeurt. Als ik mijn grasmaaier onbeheerd laat liggen, gaat mijn dochter ermee over ons grasveld lopen. Niet omdat ik haar dat heb geleerd, maar omdat ze het mij heeft zien doen.''

Orka's in het wild kennen verschillende vormen van cultureel gedrag. Noonan: ``Er zijn soorten die op vis jagen of juist op pinguïns of zeehonden. Maar nu zien we voor het eerst voor onze ogen gebeuren hoe gedrag wordt gekopieerd. Eén dier vindt een slimme manier van jagen uit en die methode verspreidt zich daarna in de rest van de populatie.''