`De marechaussee bel ik gewoon op'

De Amsterdamse korpschef Welten is tegen verdere centralisering van het politieapparaat. Hij zegt dit in antwoord op criminoloog Fijnaut.

Korpschef Bernard Welten van de Amsterdamse politie heeft ervaring met de politie-inzet bij calamiteiten. Hij coördineerde de politie in 1992 bij de Bijlmerramp en vlak na zijn aantreden, vorig jaar, als korpschef van de Amsterdamse politie, kreeg hij te maken met de moord op de cineast Theo Van Gogh. Maar centralisatie van het politieapparaat, zoals de criminoloog Fijnaut bepleit in het jongste nummer van het Nederlands Juristenblad, is volgens Welten niet het antwoord om de slagvaardigheid van de politie te vergroten.

,,Centralisatie is het toverwoord als het om het politiebestel gaat. Maar niemand beantwoordt de vraag of het daarmee veiliger wordt in Nederland. Terwijl de huidige organisatie van het politiebestel Nederland de afgelopen jaren aantoonbaar veiliger heeft gemaakt.'' Welten zegt dit namens de Raad van Hoofdcommissarissen.

,,Dan zeg ik tegen degenen die voor centralisatie zijn: wat geef je daarvoor op? Never change a winning team! Ik heb de Bijlmerramp meegemaakt. Ieder signaal dat ik indertijd in de organisatie afgaf voor samenwerking of assistentie, werd ontvangen en uitgevoerd. Ik heb nooit gemerkt dat die bereidheid er niet was. Sterker nog, in alle evaluaties over de nasleep van de Bijlmerramp is de politie geprezen over de manier waarop die samenwerking had plaatsgehad.''

Fijnaut bepleit de vorming van een landelijk Korps Nederlandse Politie ter vervanging van de huidige lappendeken aan opsporingsinstanties. Hij heeft het over `Italiaanse toestanden'.

,,Fijnaut doet al jaren onderzoek en in die tijd zijn de opvattingen die hij debiteert, er niet genuanceerder op geworden. De vice-voorzitter van de Raad van State, Tjeenk Willink, had het in zijn afgelopen jaarrede over de voortdurende golven van centralisatie en decentralisatie in Nederland. Dat is fnuikend voor de professionals in het veld. Die krijgen te maken met een deken van bureaucratie over hun handelen in de dagelijkse werkelijkheid. Professionals zijn geen instrumenten voor landelijke doelstellingen, maar zelfstandig denkende mensen en dat moet zo blijven. Neem de buurtregisseurs bij de regiokorpsen. Die moet je niet vanuit Den Haag willen aansturen op prioriteiten die daar bedacht worden. Het zal leiden tot een grotere afstand tussen publiek en de politie.''

Fijnaut noemt de inval van het arrestatieteam in het Haagse Laakkwartier als voorbeeld van het onvermogen van de politie om terreurbestrijding organisatorisch gestalte te geven.

,,Was die inval symptomatisch voor de werkwijze van de Nederlandse politie? Natuurlijk niet! Fijnaut vult de agenda van dit moment in. Veiligheid wordt alleen nog maar gedefinieerd in termen van terrorismebestrijding, terwijl veiligheid om veel méér gaat. En dan nog, terrorismebestrijding is ook gebaat bij een regionale werkwijze. Terroristen wónen ergens, verplaatsen zich. Buurtregisseurs letten daarop. We kenden hier in Amsterdam Mohammed B. Dat is binnen het huidige politiebestel mogelijk. Ontmantel je dat bestel, dan staat de politie met de rug naar de burger en komen dit soort signalen niet meer binnen. Dat is de consequentie van die centralisatiegedachte.''

Fijnaut bepleit integratie van de marechaussee en bijzondere opsporingsdiensten als de FIOD met de politie. Een duidelijke bevelstructuur, dat is toch een logische gedachte?

,,Dat is denken in structuren, ik begrijp zijn redenering wel. Maar levert dat materieel ook een betere situatie op? Als ik iets nodig heb van de marechaussee, bel ik generaal Beuving op. Die ken ik, die komt van de politie. Als ik van andere opsporingsdiensten iets nodig heb, gaat dat op dezelfde wijze. Binnen vijf minuten.''

Volgens Fijnaut zou de Nederlandse politie een aanslag à la Londen niet zo professioneel kunnen aanpakken als de collega's in Londen.

,,Je kunt nooit de garantie geven dat je zo'n aanslag als in Londen kunt voorkomen. De Britse collega's hebben een fantastische job afgeleverd. Alle respect daarvoor. Ik hoop van harte dat wij niet hoeven te bewijzen dat wij hier net zo professioneel kunnen optreden. Maar ik maak me daar geen zorgen over.''

Valt centralisatie van de Nederlandse politie nog tegen te houden?

,,Er zou een proces van herwaardering van het huidige politiebestel op gang moeten komen. Veranderingen zijn natuurlijk mogelijk, zoals betere samenwerking op het gebied van beheer. Daar kun je landelijk ook een rechtspersoon voor in het leven roepen.''

    • Jos Verlaan