Cholesterolpil na hartaanval spaart levens

Een bekend cholesterolverlagend medicijn kan de sterfte na een hartaanval sterk verminderen als het binnen 24 uur na het hartaanval wordt toegediend. Dit blijkt uit een Amerikaans onderzoek dat donderdag verschijnt in het American Journal of Cardiology.

Het gaat om statines, cholesterolverlagende medicijnen die al ruim tien jaar vaak worden toegepast bij hartklachten. Het gunstige effect van de middelen op de lange termijn, dus na maanden tot jaren slikken, is al ruimschoots bewezen. Dit is echter de eerste uitgebreide studie waaruit blijkt dat de medicijnen ook meteen al werken.

De kans om nog in het ziekenhuis te overlijden aan een hartaanval daalt ruim vijftig procent als patiënten binnen een etmaal na opname statines toegediend krijgen. Niet alleen vermindert de kans om in het ziekenhuis te sterven als patiënten na een hartaanval meteen statines krijgen, ook hartproblemen als ritmestoornissen nemen af.

Nederlandse cardiologen dienen statines de laatste jaren steeds sneller toe na een hartaanval, maar het is nog niet overal praktijk om dat in het eerste etmaal van de ziekenhuisopname te doen. De hartinfarct-richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie meldt alleen dat er aanwijzingen zijn voor een `positief effect' als de behandeling met statines snel begint. Hoogleraar cardiologie P. Doevendans van het academisch ziekenhuis in Utrecht: ,,Wij beginnen het liefst zo snel mogelijk, al zal dat niet altijd de eerste 24 uur zijn. Dat doen we vanwege eerdere positieve resultaten, en omdat patiënten met een infarct toch standaard een statine moeten krijgen.''

De Amerikaanse onderzoekers gebruikten voor hun studie gegevens van 170.000 patiënten die de afgelopen jaren met een hartaanval in het ziekenhuis waren opgenomen. Van de patiënten die in de eerste 24 uur van hun opname geen statines kregen, overleed 15 tot 16 procent. Met statines was dat 4 tot 5 procent. Patiënten die vanwege hartklachten in het verleden al statines hadden kregen, hadden de meeste kans op een goede afloop.

Om een goede vergelijking te kunnen maken, moesten de cardiologen corrigeren voor verschillen tussen groepen patiënten. Zo hadden de hartpatiënten die geen statines kregen vaker andere medicijnen gekregen. Ook kregen mannen, blanken en patiënten in een academisch ziekenhuis vaker statines. Na die aanpassing restte een daling van de sterftekans van 54 tot 58 procent.

Bezwaar van dit soort correcties is dat de uitkomsten er minder betrouwbaar door worden. De onderzoekers vinden daarom dat er vervolgstudies moeten worden gedaan waarbij het lot beslist welke patiënt snel statines krijgt en wie niet. Onduidelijk is nog waarom de statines zo snel werken. Mogelijk heeft het directe effect niets te maken met cholesterolverlaging, maar verminderen de medicijnen de schade aan de kransslagaders.