Beste scheids ter wereld

Met zijn kale hoofd en uitpuilende ogen leek hij weggelopen uit `De Schreeuw' van de Noorse schilder Edvard Munch. De Italiaanse scheidsrechter Pierluigi Collina, die zijn loopbaan gisteren beëindigde, had geen stemverheffing nodig om zijn autoriteit te laten gelden. Hij had een natuurlijk gezag en werd beschouwd als 's werelds beste arbiter.

,,Pierluigi creëerde een unieke sfeer op het veld'', zegt zijn Scheveningse vriend en oud-collega Dick Jol. ,,Hij had ook een rugzak aan ervaring, omdat hij al op zijn zeventiende begon met fluiten'', weet de Nederlandse toparbiter die zelf pas na zijn voetballoopbaan scheidsrechter werd.

Collina, een 45-jarige financieel adviseur uit Viareggio, floot meer dan tien seizoenen op topniveau. Hij leidde de finales van de Olympische Spelen (1996), Champions League (1999) en het wereldkampioenschap (2002) in goede banen. Vanwege de leeftijdsgrens van de wereldvoetbalbond FIFA mocht hij geen internationale duels meer fluiten. ,,Voetballers mogen doorgaan tot ze er bij neervallen. Waarom mogen wij niet aantonen dat we nog superfit zijn?'', vroeg hij twee jaar geleden in een gesprek met deze krant.

In de Serie A werd hem door zijn `uitzonderlijke kwaliteiten' dispensatie verleend. Deze week werd hij door zijn Italiaanse collega's op de vingers getikt vanwege zijn contract met de Duitse autofabrikant Opel ter waarde van 800.000 euro. Zijn onpartijdigheid zou in het geding zijn AC Milan heeft het Duitse autobedrijf als shirtsponsor. Hij zou de deal met Opel ook hebben verzwegen. Collina besloot gisteren per direct te stoppen. ,,,Als het vertrouwen weg is, heeft het geen zin door te gaan. Er zijn in deze affaire alleen verliezers. Ik heb de laatste dagen minder geslapen dan in de nacht voor de WK-finale in 2002'', luidde zijn commentaar.

Collina baarde een paar jaar geleden opzien met een lucratief optreden in een reclamespotje van Adidas. Hij figureerde daarin met David Beckham en Zinedine Zidane. Een topscheidsrechter die dezelfde eer ten deel viel als een topvoetballer, dat was nog nooit vertoond en veelzeggend voor de status van Collina. Kaalheid droeg bij aan zijn wereldfaam. Op zijn 25ste kreeg hij last van haaruitval, als gevolg van een spontane allergie. Uit solidariteit met een vriend die kanker had, besloot hij zijn schedel helemaal kaal te scheren. De gevreesde pesterijen van het publiek bleven uit.

Over zijn charismatische manier van fluiten zei Collina in deze krant: ,,Ik ben geen acteur, maar wil zo moedig, geloofwaardig en natuurgetrouw overkomen. Ik heb geen ook geen last van een minderwaardigheidscomplex, zoals zo vaak over scheidsrechters wordt gezegd. Hoe kun je overleven in de voetbaljungle als je met een jeugdtrauma loopt?'' Over zijn ,,onvermijdelijke'' fouten zei Collina: ,,Er zijn twee waarheden in het voetbal: op het veld én op de tv. Wij kunnen niet op tegen twintig camera's. Een ongelijke strijd.''

    • Jaap Bloembergen