Sunnieten wijzen ontwerpgrondwet af

Iraakse shi'itische en Koerdische onderhandelaars hebben gisteren, twee weken na de deadline, de tekst van de ontwerpgrondwet voor een federale republiek Irak aan het parlement aangeboden. De tekst werd echter meteen als ,,onwettig'' afgewezen door de vertegenwoordigers van de sunnitische minderheid.

Sunnitische leiders hebben hun achterban opgeroepen in het referendum, dat uiterlijk 15 oktober wordt gehouden, tegen te stemmen. Een tweederde meerderheid in drie provincies is voldoende om de grondwet af te stemmen.

Internationale reacties waren niettemin verheugd. De Amerikaanse president George Bush sprak van een ,,stap naar totale democratie''. ,,Dit is een tekst waarop de Irakezen en de rest van de wereld trots kunnen zijn.'' Bush erkende dat ,,sommige sunnieten een voorbehoud hebben uitgesproken'', maar voegde daaraan toe dat ,,er sterk geloof is onder andere sunnieten dat deze grondwet goed is voor alle Irakezen''. De Amerikaanse ambassadeur in Irak, Zalmay Khalilzad, die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het opstellen van de tekst, was voorzichtiger. Hij waarschuwde dat ,,als de sunnieten deze tekst niet accepteren [..] er een probleem is''.

De sunnieten keerden zich met name tegen het federalisme in de ontwerpgrondwet, dat volgens hen tot het uiteenvallen van het land zal leiden. Maar ook verzetten zij zich tegen de afwijzing in de tekst van ,,de saddamistische Ba'ath en zijn symbolen'' en tegen het feit dat Irak allereerst islamitisch en op de tweede plaats Arabisch wordt genoemd. Dit laatste aspect werd ook gehekeld in reacties van Arabische leiders.

Het Amerikaanse leger liet zaterdag op verzoek van de Iraakse regering duizend overwegend sunnitische gevangenen vrij uit de Abu Ghraib-gevangenis bij Bagdad. Sunnitische onderhandelaars hadden een dergelijke vrijlating geëist, zodat de gevangenen kunnen deelnemen aan het komende referendum.

HOOFDARTIKEL: pagina 7

www.nrc.nl: dossier Midden-Oosten