Kabinet: stroom- en gasnet deels verkopen

Het kabinet gaat akkoord met de gedeeltelijke privatisering van de energienetwerken. Na de splitsing van de energiebedrijven mogen de huidige eigenaren, gemeenten en provincies, een minderheidsaandeel in de netwerken verkopen. Dit zal deze lagere overheden eenmalig vele miljarden opleveren.

Het plan van minister Brinkhorst (Economische Zaken, D66) om de energiebedrijven te splitsen in een handelspoot en een netwerkbedrijf is vrijdag door het kabinet aangenomen. Morgen gaat het wetsvoorstel naar de Kamer, waar het op een meerderheid kan rekenen. De Kamer is in meerderheid tegen volledige privatisering van de netwerken. ,,Het kabinet vindt minderheidsprivatisering aanvaardbaar'', aldus Brinkhorst.

Brinkhorst is van mening dat volledige splitsing van de bedrijven de concurrentie op de Nederlandse energiemarkt zal bevorderen. Het management van de energiebedrijven heeft zich steeds fel verzet tegen de splitsing. Het verwacht dat dit een waardeverlies met zich meebrengt en negatief zal uitpakken voor de consumenten. Bovendien menen de energiebedrijven dat splitsing niet nodig is om te voldoen aan de Europese regelgeving. Nederland neemt met de voorgenomen splitsing een uitzonderingspositie in Europa in.

Gemeenten en provincies krijgen, na parlementaire goedkeuring van de wet, twee jaar tijd om de energiebedrijven die zijn voortgekomen uit de voormalige gemeentelijke nutsbedrijven Eneco, Nuon, Essent en Delta te splitsen in een handels- en een netwerkbedrijf. Het handelsbedrijf mag volledig worden geprivatiseerd; de netwerken kabels en buizen die de grootste waarde vertegenwoordigen, mogen voor 49 procent verkocht worden. De totale waarde van de energiebedrijven wordt door EZ op 33 miljard euro geschat; na de splitsing kunnen de provincies en gemeenten hiervan naar schatting voor 20 miljard verkopen.

Brinkhorst eist dat de handelsbedrijven en netwerkbedrijven niet in handen van dezelfde private bedrijven komen. Naar verwachting zullen buitenlandse energiebedrijven de handelsactiviteiten overnemen en zullen institutionele beleggers zoals pensioenfondsen een minderheidsaandeel in de netwerkbedrijven nemen. Dit zijn aantrekkelijke beleggingen omdat ze een gegarandeerd stabiel rendement opleveren.

Het landelijke hoogspanningsnetwerk blijft in handen van het staatsbedrijf TenneT, dat ook de regionale netten met hoge voltage blijft beheren. In een brief aan de Kamer zinspeelde Brinkhorst in oktober al op de mogelijkheid van een minderheidsprivatisering van de netwerkbedrijven.

[Vervolg ELEKTRA: pagina 11]

ELEKTRA

Energiebedrijven tegen splitsing

[vervolg van pagina 1]

Op verzoek van de Kamer trad het ministerie van Economische Zaken begin dit jaar nog eens in overleg met de directies van de energiebedrijven. Op ambtelijke niveau leek een akkoord te zijn bereikt, maar Brinkhorst wees dit van tafel, waarmee hij niet alleen zijn hoogste energieambtenaren bruskeerde, maar ook de verstandhouding met het management van de energiebedrijven onder druk zette.

Energiebedrijf Eneco blijft tegen de splitsing, aldus de woordvoerder van het bedrijf. ,,Nut en noodzaak ervan zijn volgens ons nog steeds niet aangetoond.'' Eneco is in handen van circa 60 gemeenten, waaronder Rotterdam (31 procent), Den Haag (17 procent) en Dordrecht (9 procent).

Nuon vindt dat Brinkhorst ,,onverantwoord bezig” is, aldus een woordvoerster. Volgens haar is het zeker dat de Nederlandse energiebedrijven na de splitsing snel zullen worden opgeslokt door grotere buitenlandse partijen. ,,Brinkhorst doet ons in de verkoop.'' De aandeelhouders van Nuon, waarvan de provincie Gelderland veruit de grootste is, reageren volgens de woordvoerster verdeeld op de splitsing. ,,De een noemt het een kans, de ander ziet juist veel haken en ogen.'' Provincies en gemeenten moeten er volgens haar rekening mee houden dat ze minder geld van de rijksoverheid zullen krijgen zodra ze hun aandelen voor miljarden euro's hebben verkocht. ,,Dan zegt het Rijk: `jullie hebben geld zat, nu krijgen jullie van ons een stuk minder'.