Even geduld alstublieft

Met aanstekelijk enthousiasme kondigde de laatste zomergast van dit jaar, actrice Katja Schuurman, gisteravond tegen kwart over elf haar een na laatste fragment aan. Het was afkomstig uit de film Irréversible van Gaspard Noé, die in 2002 wegens een gruwelijke acht minuten durende verkrachtingsscène het filmfestival van Cannes op zijn grondvesten deed schudden. De verkrachting zouden we niet te zien krijgen, stelde ze ons gerust. Schuurman vreesde dat ze daarmee kijkers zou wegjagen en dus had ze gekozen voor het fragment waarin Marcus (Vincent Cassell) en zijn vriendin Alex (Monica Bellucci) met de ex van Alex in de metro over klaarkomen praten. En in die metro, al bij het eerste shot, bleef de film hangen. Suspense.

Na vier minuten verscheen de tekst `Even geduld alstublieft' en die bleef, vergezeld van zeurmuziek, bijna drie kwartier staan. Mededelingen over wat er aan de hand was, ontbraken, alsof we waren overgeleverd aan de Nederlandse Spoorwegen. Ook Nederland 2, waar Studio Voetbal Magazine gaande was, deed het zonder opgaaf van redenen niet meer. Teletekst had minstens tien minuten nodig om de melding te produceren dat het Mediapark was getroffen door een technische storing en pas weer ver dáárna – op 2 waren de voetbalanalyses hervat – klonk uit een mobiel telefoontje de treurig klinkende stem van Connie Palmen: ,,Dames en heren en vooral lieve Katja, we hebben geen beeldverbinding door een technische storing en die krijgen we ook niet meer.'' De door de zomergast uitgekozen film, Magnolia van Paul Thomas Anderson met in de hoofdrollen onder anderen Tom Cruise en de inmiddels overleden Jason Robards, zou nog wel worden uitgezonden, liet ze weten. Maar toen waren de meeste kijkers natuurlijk allang weggezapt.

Behalve ik. Als in een déja vu zag ik de laatste uitzending van Zomergasten van het vorige seizoen aan me voorbijtrekken, waarin Hirsi Ali het door haar en Theo van Gogh gemaakte filmpje Submission 1 liet vertonen. Zou Katja Schuurman als hommage aan de om dat filmpje vermoorde Van Gogh voor heruitzending van Submission gekozen hebben en was er nu sprake van bommeldingen of erger op het mediapark? Eerder op de avond waren Van Gogh en Hirsi Ali al de revue gepasseerd naar aanleiding van een door Schuurman gekozen fragment uit een interview van Van Gogh met zichzelf, waarin hij met vooruitziende blik over de gevaren van door angst ingegeven zelfcensuur sprak. Zou dat fragment voor sommige idioten soms aanleiding zijn geweest de uitzending van Zomergasten te saboteren?

Pas toen Teletekst meldde dat ook Talpa last had gehad van een storing en de presentatrice van het journaal om 12 uur meedeelde dat wegens falende techniek de nieuwsuitzending niet rechtstreeks tot ons kwam maar van te voren was opgenomen, raakte ik enigszins gerustgesteld.

Domme pech was het vooral voor Connie Palmen, die er mede dankzij goedgekozen en vaak ontroerende fragmenten in geslaagd was een `ideale televisie-avond' te verzorgen en ons tegelijkertijd inzicht te verschaffen in de persoonlijkheid van La Schuurman. Tussendoor heb ik nog even geschakeld naar het satirische AVRO-programma KoefNoen, waar Connie Palmen gepersifleerd werd in gesprek met Ruud Lubbers. De oud-premier, die zoveel furore maakte op Lowlands, werd als typetje briljant neergezet, maar van Palmen was een platvloerse karikatuur gemaakt. In het echt doet de empathische, goed voorbereide schrijfster het als gesprekspartner stukken beter op tv. Veel van haar mannelijke voorgangers, die zichzelf maar al te vaak belangrijker vonden dan hun gasten, mogen aan haar een voorbeeld nemen.

De enkele keer dat Palmen gisteravond probeerde er een show van te maken van beroemdheden onder elkaar, bracht Schuurman het onderwerp elegant op iets anders. Roem lijkt de van soapie tot personality gerijpte actrice nauwelijks te interesseren, wél hoe ze haar bekendheid kan inzetten voor het bestrijden van onrecht en lafheid. Zowel uit de fragmenten als uit haar commentaren daarop sprak een betrokken genuanceerd denkende vrouw, die met behulp van Palmen een interessant zelfportret neerzette.

NRC Handelsblad-redacteur Elsbeth Etty recenseert het televisie-aanbod.