Een Così fan tutte van Mozart als John de Mol-format

Het Mozartjaar 2006 – waarin de 250ste geboortedag van de componist wordt herdacht – dient zich al vroeg aan tijdens een tournee van een opmerkelijk levendige uitvoering van zijn opera Così fan tutte langs een aantal concertzalen, onder andere het Amsterdamse Concertgebouw. Het Gelders Orkest staat onder leiding van chef-dirigent Martin Sieghart, die hier een variant presenteert van de Così fan tutte die hij onlangs dirigeerde in het Oostenrijkse Reinsberg, waar hij intendant is van een Mozartfestival.

Deze Così stijgt ver uit boven de reguliere `concertante' voorstelling. Al is er geen decor, dat valt niet op, want het concertpodium wordt inventief gebruikt. Er zijn kostuums en bovenal: er wordt voortreffelijk geacteerd door een uitstekend zingende cast. Geen wonder, want de regisseur van de oorspronkelijke voorstelling zingt hier zelf mee. Het is Michael Kraus, een bariton van grote internationale statuur die eerder in ons land veel indruk maakte bij de Nederlandse Opera, de Nationale Reisopera en de Matinee.

Kraus vervangt Wolfgang Bankl in de rol van Alfonso, een passende rol voor een zingende regisseur, want Alfonso organiseert en regisseert ook de handeling. Die kan men tegenwoordig het gemakkelijkst karakteriseren als een vroeg voorbeeld van een `John de Mol-format'. Così was vroeger dan ook al omstreden, Beethoven vond het stuk immoreel.

Bij Talpa zou Così fan tutte `Versier elkaars verloofde' heten. Alfonso gelooft niet in onwankelbaar trouwe liefde en daagt zijn vrienden Ferrando en Guglielmo uit elkaars verloofde te verleiden. Ze gaan er op in, maar alleen om Alfonso's ongelijk te bewijzen. De meisjes blijken echter gemakkelijk in te palmen, zodat de jongens zelf de vluchtigheid van hun relaties aantonen. In brave voorstellingen eindigt alles toch nog in pais en vree, hier rennen de meisjes woedend weg.

De goed gespeelde flitsende voorstelling is levendig en geanimeerd met een geestige sleutelrol voor een sexy Despina, het wereldwijze dienstmeisje. Zij helpt haar werkgeefsters moeiteloos over de grens van de moraliteit, terwijl ze met een plumeau van Blokker het orkest afstoft en zelfs ook dirigent Martin Sieghart. Die draait zich voortdurend om, volgt de verleiding en heeft daarmee ook de rol van een voyeur.

Alleen het vrouwelijke deel van de cast komt uit de geënseneerde voorstelling, maar van onwennigheid is bij de mannen niets te merken. Havar Donat (Ferrando) en Frans Fiselier (Guglielmo) zingen uitstekend en met veel flair. En voortreffelijk zingen ook Nina Bernsteiner (Fiordiligi) met een zeer bewonderenswaardig Come scoglio, Hermine Haselböck (Dorabella) en Ingrid Habermann (Despina).

Dankzij de boventiteling is de handeling op de voet te volgen. In het Amsterdamse Concertgebouw, waar dit concert woensdag het slot is van de serie Robeco Zomerconcerten, wordt die boventiteling zelfs verdubbeld en hangen de bakken rug aan rug. Zo kan ook het publiek op het podium de tekst meelezen. Er zijn daar nog kaarten beschikbaar.

Concert: Cosí fan tutte van W.A. Mozart door het Gelders Orkest en Oost-Nederlands Kamerkoor o.l.v Martin Sieghart. Gehoord: 27/8 Orpheus Apeldoorn. Herh.: 30/8 De Vereeniging Nijmegen res: (024) 3221100; 31/8 Concertgebouw Amsterdam res: (020) 6718345; 2/9 Musis Sacrum Arnhem res: (026) 4437343