Nederland stroomt leeg

Enkele lezers reageerden op de column Eigen huizen zijn kruizen van 6 augustus. Die ging onder meer over het door verkoop verzilveren van je riante overwaarde en je koophuis vervolgens verruilen voor bijvoorbeeld een royaal huurhuis. Een van die lezers is nog niet toe aan zo'n gouden ruil en komt met dit volgens hem financieel gezonder alternatief.

`Je te grote en/of te dure en/of met veel overwaarde gezegende huis verkopen en daarna een beter passend (in welk opzicht dan ook) huis kopen, met een maximale, aflossingsvrije hypotheek. Is hoogstwaarschijnlijk qua maandlasten goedkoper, want je vermijdt het rendement (winst) dat een verhuurder wil maken. Het onderhoud kan je aan een klussenbedrijf uitbesteden. Dat uitbesteden doet een verhuurder óók en die verrekent dat in de huurprijs. Met name aan te bevelen nu de rente relatief zeer laag is en óók omdat je dan wél profiteert van waardestijgingen die een koophuis biedt.'

Dit lijkt op papier een aantrekkelijke ruil, maar er ontbreekt een praktijkvoorbeeld om het voordeel (overwaarde bevrijden uit stenen) te staven.

Je begint al met de beperkingen van de bijleenregeling. Die schrijft voor dat je de verzilverde overwaarde in je nieuwe koophuis moet stoppen. Je kan ruwweg gesteld voor het bedrag van de overwaarde geen (hypotheek)lening in box 1 aangaan waarvan de rente fiscaal aftrekbaar is. Het mág wel, maar dan valt de lening als schuld in box 3 en betaal je de hele rente zelf. Hetgeen soms, gezien de lage rente en bij bepaalde lage inkomens en leeftijden, voordelig uit kan pakken.

De variabele rente lijkt evenmin een goed idee. Zo komt onder meer de Vereniging Eigen Huis met de suggestie nú juist niet te kiezen voor een variabele (lage) rente, maar die voor een flink langere periode vast te leggen. Of een lopende variabele hypotheekrente lang vast te leggen.

De collectieve onderhoudskosten van een blok huurhuizen, verborgen in de huurprijs, vallen in het algemeen lager uit dan de individuele kosten die een huiseigenaar zelf moet bedingen bij een aannemer of klusser.

Verder ruil je je oude overwaarde mogelijk in voor nieuwe overwaarde. Lucht voor lucht. Behalve, misschien, wanneer je een nieuwbouwhuis koopt. Alles overziende lijkt dit meer een blikken dan een gouden ruil.

Een Nederlander in België onderkende dit al jaren geleden en licht dat graag toe voor de mensen die zich vastklampen aan hun huis, haard en Nederland.

`Zo'n uitruil is attractief en navolgenswaardig voor menigeen die na zijn pensionering meer wil dan op zijn kleinkinderen passen. Ik verkocht al twintig jaar geleden mijn eerste overwaarde en herhaalde dat vervolgens tweemaal, na het kopen van een ander huis. Uiteindelijk kocht ik een camper, die ik naar de VS verscheepte. Liet me zelf uitschrijven in Holland en toerde ruim drie jaar door de VS. Van Alaska tot Mexico City en terug. Een zaakwaarnemer zorgde voor de financiële en administratieve ondersteuning. Geen belastingverplichtingen in die jaren.

Na mijn zwerftocht stuurde ik de camper terug naar West-Europa. Vroeg en kreeg in Spanje een tarjeta residencia, een soort verblijfsvergunning, een toerde ontspannen door Spanje en Frankrijk. De Spaanse fiscus is bijzonder welwillend.

Daarna verkocht ik de camper en huurde in Antwerpen een huis. Prima omgeving en aardige mensen die Nederlands spreken. Geen wachtlijsten. Huurwoningen in allerlei prijsklassen. Geen vermogensbelasting. En een belastingdienst, hoewel minder welwillend dan de Spaanse, die toch graag meewerkt. Nederland ligt om de hoek. De Telegraaf ligt 's morgens om halfacht op de deurmat en NRC Handelsblad 's middags.'

Na zo'n ontboezeming past een korte bezinning: waarom hij wel en ik niet? Maar iedereen met een (flinke) overwaarde kan de sprong toch wagen? Je moet wel durven. Begin eens met een paar maanden toeren in Limburg met de auto en steek af en toe de Belgische grens over. Wanneer dat goed bevalt, zak je steeds verder af naar het zuiden. De rest wijst zich vanzelf.

De Belgische lezer besluit zijn brief met: `Wilt u niet alles verklappen aan uw lezers, anders bestaat het risico dat Nederland leeg stroomt.' Waarvan akte.

    • Adriaan Hiele