Langs deze ons niet zo sympathieke weg...

Je ziet ze steeds vaker opduiken. Soms kleine, maar meestal grote advertenties waarin toezichthouders worden gevraagd.

Het gaat steevast om bedrijven en organisaties in de (semi)publieke sfeer. Beursgenoteerde ondernemingen werken liever met discrete headhunters of het ons-kent-ons circuit.

Afgelopen week vroeg de Publieke Omroep/NOS, via een wervingsbureau, om zeven nieuwe leden voor zijn raad van toezicht. Eerder kon u reflecteren bij een van de grote woningcorporaties in Den Bosch, SWH, die vijf nieuwe commissarissen vroeg. Woningcorporatie Rochdale in Amsterdam wierf per advertentie eveneens een commissaris. En ook instellingen in de gezondheidszorg zoeken langs deze, voorheen onsympathieke weg, leden voor hun toezichtsraden.

Deze advertenties zijn nog maar het begin. De komende jaren komen er meer, naarmate de druk op het maatschappelijke middenveld groeit om steviger toezichthouders aan te trekken die ook een betere afspiegeling zijn van de samenleving.

Zoals minister Sybilla Dekker (Volkshuisvesting, VVD) twee maanden geleden opmerkte op een bijeenkomst van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties: het stelt me echt teleur dat u na mijn vorige oproep niet veel meer vrouwen en allochtonen heeft geworven.

De advertenties voor nieuwe toezichthouders zoeken vanzelfsprekend mensen die vertrouwd zijn met `besluitvorming in complexe organisaties', die affiniteit hebben met de bedrijfstak, en specifieke kennis (financieel/economisch, juridisch, personeelsbeleid) bezitten. Drie dingen ontbreken meestal: bent u zuinig genoeg, hoeveel tijd kost het werk en wat levert het op?

De hand op de knip houden is inmiddels een onontbeerlijke eis in de (semi)publieke sfeer. De NOS zelf stond een maand geleden te kijk toen bleek dat ex-bestuurders riante wachtgelden kregen, een regeling die niet eerder openbaar was gemaakt.

Openheid over eigen beloning is van belang omdat toezichthouders geacht worden hun poot stijf te houden om ook de betaling aan individuele directeuren in de jaarverslagen te krijgen. Wie zelf bang is om bedragen te noemen, kan dat moeilijk van een ander eisen.

De vermelding van de cijfers in de advertenties helpt bovendien vervelende verrassingen voorkomen. Nadat Commissaris van de Koningin in Groningen Hans Alders (PvdA) had ingestemd met het voorzitterschap van het bestuur van pensioenfonds PGGM kwam hij er naar eigen zeggen pas achter dat hem dat 50.000 euro ging opleveren. Alders in de Volkskrant: ,,Daar keek ik ook van op, ja.''