De tweestrijd van een modelprof

Een dag voor Ajax-Feyenoord en vier dagen voor het verstrijken van de transferperiode is Dirk Kuijt de meest besproken voetballer van Nederland. Gaat hij wel of niet naar een Engelse topclub? ,,Ik ben absoluut niet bezig met afscheid nemen.''

De trouwe supportersschare vormt een erehaag na de ochtendtraining van Feyenoord. Dirk Kuijt begeeft zich als een filmster tussen de mensenmenigte naar de kleedkamers, nageroepen door bejaarde fans die een ding zeker weten: ,,Dirkie is niet te koop, voor nog geen honderd miljoen.'' De 25-jarige visserszoon, aanvankelijk huisschilder van beroep, blijft opmerkelijk kalm onder de transfergeruchten. ,,Voor Feyenoord en de mensen om mij heen is het een hectische tijd. Ik scherm me zelf redelijk goed af. De dingen die rond mijn persoon spelen, gebeuren buiten mij om. Mijn zaakwaarnemer vangt het zakelijke gedeelte voor me op. Ik zie wel wat er op me afkomt.''

In zijn geboortedorp vindt hij de rust om zich voor te bereiden op de topper van morgen tegen Ajax. ,,In Katwijk zijn de mensen ook nieuwsgierig, maar laten ze mij meer met rust. Daar praten we over andere dingen dan voetbal. In Rotterdam word ik voortdurend aangeklampt, terwijl ik zo weinig te zeggen heb. Ik ben altijd heel geduldig met supporters, maar het is vermoeiend iedereen hetzelfde antwoord te moeten geven. Daarom heb ik ook een nieuw mobiel nummer genomen. Ik kan niet iedereen te vriend houden. Sommigen moet ik helaas teleurstellen.''

Kuijt is hot news in de omgeving van De Kuip, waar de geruchten over een vertrek naar Everton, Liverpool of Tottenham Hotspur de kop op steken. Deze clubs zouden meer dan vijftien miljoen euro voor de Nederlandse topscorer willen betalen. Feyenoord houdt hem voorlopig aan zijn contract dat pas in 2009 afloopt. Kuijt toont begrip, hoewel het Engelse voetbal hem op het geblokte lijf geschreven is. Hij kan een bal afschermen, heeft oog voor zijn medespelers en een neusje voor doelpunten. Kortom: een complete spits.

,,Ik heb met mijn volle verstand voor vier jaar bijgetekend en ben dus afhankelijk van anderen'', vertelt hij in de Brasserie van Stadion Feijenoord. ,,Als ik op deze manier blijf presteren, komt de stap naar het buitenland vanzelf. Dat moment bepaal ik niet, maar de club die mij wil hebben en Feyenoord moet akkoord gaan met het bedrag. Er is ook een groot verschil tussen informeren en een bod neerleggen. Ik ben absoluut niet bezig met afscheid nemen. Ik bereid me zo goed mogelijk voor op de wedstrijd tegen Ajax.''

Kuijt is een modelprof, wars van sterallures en zo nuchter als een geboren Rotterdammer. ,,Ik voel me gestreeld door alle aandacht en waardering. Ik zou trouwens nooit naar PSV of Ajax gaan. Daarvoor heb ik te veel aan deze club te danken. Feyenoord heeft me gemaakt wie ik nu ben. Dan past dankbaarheid. Toon je respect naar de mensen en je krijgt tien keer zoveel respect terug. Met die mentaliteit kom je als mens sterker tevoorschijn. Dan maakt die ene miljoen die je ergens anders meer kan verdienen ook niet meer uit.''

Sinds de nieuwjaarstoespraak van Jorien van den Herik is er rumoer rond buitenlandse belangstellenden. De voorzitter verklapte op de receptie in januari 2005 dat Feyenoord een bod van tien miljoen euro van Liverpool had genegeerd. Kuijt stond in de zaal en wist van niets. Het ging toevallig wel om de club van zijn dromen. ,,Ik vond het niet zo netjes, maar het is niet meer dan normaal dat de club een hoge transfersom vraagt. Er sprak ook waardering uit, dat ze mij meer dan tien miljoen waard vonden.'' En dan lachend: ,,De prijs is alleen maar omhoog gegaan. Ik weet nog steeds niet wat ik precies moet kosten, dat moet je de clubleiding vragen.''

Zelfs de berichten in het Algemeen Dagblad over een deal tussen Feyenoord en een investeringsmaatschappij hebben Kuijt niet uit zijn evenwicht gebracht. Hij zou met zijn ploeggenoot Salomon Kalou eigendom van een buitenlandse voetbalmakelaar zijn. De krant heeft de verhalen moeten rectificeren. Kuijt haalt zijn schouders op. ,,Vroeger dacht ik: `alles wat in de krant staat, is waar'. Nu weet ik beter, maar mensen om mij heen geloven alles. Als een krant schrijft dat een club veel geld voor mij geboden heeft, is dat voor veel mensen de enige waarheid, ook al ontken ik dat er iets speelt. Ik zeg altijd: `wat er ook geschreven wordt, jullie zijn de eersten die ik op de hoogte stel'. Ze beginnen het langzaam te geloven.''

En toch vertoont het topvoetbal steeds meer trekjes van mensenhandel; de speler lijkt een speelbal van de boze buitenwereld. Kuijt, christelijk gereformeerd opgevoed, gelooft nog steeds in de goedheid van de medemens. ,,Natuurlijk gebeuren er dingen die absoluut niet kunnen, maar ik heb geen reden de mensen bij Feyenoord niet te vertrouwen. Ik ben ook niet bang voor mensenhandel, al kan ik me voorstellen dat Afrikaanse jongens die weinig hebben en door verkeerde mensen worden opgepikt, daar wél het slachtoffer van kunnen worden. Zij zien een extra nul en denken: `dat ziet er aantrekkelijk uit'. Terwijl ze buiten hun weten vaak voor veel te weinig geld worden doorverkocht.''

Kuijt, de ideale schoonzoon, is gelukkig getrouwd met zijn jeugdliefde en vader van een dochter. Hij zegt de verleidingen van het sterrendom gemakkelijk te weerstaan. ,,Ik sta sterk in mijn schoenen. Natuurlijk moet ik me ook beschermen tegen vrouwelijk schoon. In het uitgaansleven kom je de mooiste, gehaaide tantes tegen. Maar ik ga liever met mijn eigen vrienden uit Katwijk op stap. Onze vrouwen en vriendinnen kennen elkaar ook door en door. Heel soms ga ik wel eens uit. Voor het voetbal moet alles wijken. Ik spaar me liever voor een oefeninterland tegen Duitsland dan dat ik op stap ga in Rotterdamse nachtclubs.''

Kuijt, de ideale clubspeler, heeft binnenskamers zijn ongenoegen geuit over de teleurstellende prestaties bij Feyenoord. De laatste hoofdprijs dateert uit het voorjaar van 2002, toen zijn voorganger Pierre van Hooijdonk bijna in zijn eentje de UEFA Cup won. Zelf heeft hij in ruim twee jaar tijd onder drie trainers gewerkt. Bert van Marwijk, Ruud Gullit en Erwin Koeman konden blindelings op hem vertrouwen; de meeste ploeggenoten lieten het vaak afweten.

,,Het irriteert me dat er niet alles wordt uitgehaald. Hoe is het mogelijk dat zo'n grote club geen kampioen wordt en geen prijzen wint? Ik heb niet het idee dat er door de directie of het bestuur een zootje van gemaakt wordt.'' En dan cynisch: ,,Ik heb met FC Utrecht (KNVB-beker, red.) meer gewonnen dan met Feyenoord. Als ik hier weg ga zonder prijs, is dat een vorm van falen. Het is leuk om topscorer van Nederland te zijn, maar als team staan we met lege handen. Ik wil heel graag met Feyenoord nog een prijs pakken. Aan de andere kant: als ik nu een zware blessure oploop, gaat die droomtransfer misschien wel nooit door. Daarom voel ik een tweestrijd van binnen. Dankzij Feyenoord ben ik bij het Nederlands elftal gekomen, maar uiteindelijk heb ik als teamspeler niet bereikt wat ik wilde bereiken.''

Over zijn eigen (stormachtige) ontwikkeling bestaan geen twijfels meer. Via de amateurs van Quick Boys belandde hij op zijn achttiende bij FC Utrecht, waar hij binnen twee dagen een profcontract verdiende. Zijn toenmalige trainer Mark Wotte (nu technisch-directeur bij Feyenoord) was niet de enige die een paar jaar geleden voorspelde dat hij zou uitgroeien tot een aardige subtopper, een doodgewone clubvoetballer. De criticasters hebben ongelijk gekregen. Hij is een vaste waarde in Oranje, waar hij zonder morren op de vleugels speelt. ,,Desnoods zet de bondscoach me linksback. Maakt me niks uit. Alleen het teambelang telt.''

Over zijn onderschatte voetbalkwaliteiten zegt Kuijt: ,,Des te mooier om van dezelfde zogenaamde kenners te horen dat ze het destijds verkeerd gezien hebben en dat ik beter ben geworden dan zij toen dachten. Ik probeer hen keer op keer te verbazen. Ik heb mijn hele leven tegen vooroordelen gevochten. Nu hoeft dat misschien niet meer, maar ik blijf mezelf nieuwe doelen stellen. Na Feyenoord komt het buitenland. Dat kan morgen zijn, maar ook volgend jaar.''

Kuijt is tevreden over de werkwijze van de nieuwe trainer Koeman, die hem deze zomer tot aanvoerder heeft gepromoveerd. Van diens voorganger had hij de band ook mogen dragen, maar uit respect voor de ontslagen captain Patrick Paauwe bedankte hij vorig seizoen voor de eer. Nu kon hij haast niet weigeren, ook omdat zijn ploeggenoten hem beschouwen als de natuurlijke leider van het elftal.

Kuijt over Gullit: ,,Iedereen was schuldig aan zijn ontslag. Ik ben ook bij mezelf te rade gegaan. Het is goed voor je fouten uit te komen en je als mens kwetsbaar op te stellen. Daar word je ook als voetballer altijd beter van. Op technisch en tactisch gebied heeft Ruud mij trouwens veel beter gemaakt. Hij leerde mij bepaalde details: hoe ik de bal moest afschermen en controleren, hoe ik slimmer kon vrijlopen en de diepte moest zoeken. Maar eerlijk is eerlijk: voor het team heeft zijn losse benadering niet goed uitgepakt. Ruud liet de touwtjes vieren. Als iemand te laat kwam, trad hij niet op. Daar hebben sommige jongens misbruik van gemaakt.''

Kuijt over Koeman: ,,Erwin controleert wél of iedereen zich aan de regels houdt. Hij wil ook geen politieagentje spelen, maar als je te laat bent staan, krijg je straf. Erwin maakt zich ook meer ondergeschikt aan het elftal. Hij probeert ons de juiste richting op te duwen. En hij heeft het geluk dat we nu minder buitenlanders in de selectie hebben. Onder Ruud dreigde die groep groter te worden dan de Nederlanders. Die scheefgroei is recht getrokken. Feyenoord moet altijd een club blijven die wordt gedragen door Nederlandse jongens aan wie de buitenlanders zich kunnen optrekken.''

Geen kwaad woord echter over zijn Ivoriaanse maatje Kalou, met wie hij in de aanval het koningskoppel K2 vormt. ,,Als Salomon bij Ajax had gespeeld, was hij al lang tot godenzoon uitgeroepen. Ik begrijp dat Amsterdamse ophemelen niet zo goed. Als je ziet hoeveel problemen jongens als Wesley (Sneijder, red.) en Rafael (Van der Vaart, red.) bij Ajax hebben gehad, zou ik niet met hen willen ruilen. Ze lopen nu nog tegen hun status op te boksen. Ze zijn harder op hun bek gegaan dan nodig was. Ajax heeft een bepaalde bluf, arrogantie. Als de spelers de bus uit stappen, komt er wat aan. Feyenoord zou wel wat meer mogen uitstralen. Met zo'n voorhoede hoeven we zondag niet met knikkende knieën naar de Arena.''

    • Jaap Bloembergen