Winstgevend Qantas gaat toch bezuinigen

De Australische vliegmaatschappij Qantas zit in een lastig parket. In de regio groeit het vliegverkeer snel, maar toch moet het bedrijf bezuinigen.

Een Qantas A330 Airbus op weg van Tokio naar het Australische Perth maakte een week geleden een noodlanding in Osaka. Een Japanse passagier brak een heup, verder vielen de verwondingen aan boord mee. Instrumenten hadden rook gemeld in de bagageruimte, maar het alarm bleek later vals.

Qantas staat te boek als een van de veiligste luchtvaartmaatschappijen ter wereld, mede dankzij goed onderhoud aan de vliegtuigen. Toch overweegt de Australische maatschappij het onderhoudswerk voortaan in China te laten uitvoeren. De Australische Transportwerkersvakbond (TWU) protesteert daar fel tegen. Zo'n uitbesteding zou het consumentenvertrouwen in Qantas kunnen aantasten.

De uitbesteding wordt overwogen omdat Qantas moet bezuinigen. Hoewel vorige week een recordwinst werd geboekt, zijn saneringen nodig door de sterk gestegen brandstofprijzen.

,,Ik verwacht niet dat dit incident van invloed op Qantas' besluitvorming zal zijn'', zegt Anthony Srom, luchtvaartanalist bij ABN Amro in Sydney. ,,Cathay Pacific uit Hongkong doet bijna al zijn onderhoudswerk in China. Dat bedrijf heeft ook een goede veiligheidsreputatie.''

Brandstofprijzen zijn niet de enige reden dat Qantas bezuinigt. Het bedrijf opereert in een binnenlandse markt met moordende concurrentie. Het behoudt zijn dominante positie in Australië door prijsvechter Virgin Blue, begonnen door de Britse zakenman Richard Branson, met eigen middelen te bestrijden. Qantas' dochter Jetstar zorgde er met een formule van lage ticketprijzen tegenover weinig service voor dat Virgin Blue een slecht jaar had in 2004 en de winst met 40 procent zag dalen.

Op de internationale routes naar Azië en Europa kampt Qantas ook met grote concurrentie, onder meer van Singapore Airlines en Emirates uit Dubai. Het snel uitbreidende Emirates heeft 45 nieuwe Airbus 380 dubbeldekkers besteld, bijna vier keer zoveel als de order van Qantas voor 12 van die toestellen. Singapore Airlines, de eerste maatschappij die met de A380 gaat vliegen, wil daarmee debuteren op de route Singapore-Sydney.

Qantas haalt nog wel ruimer adem op de routes naar de westkust van de Verenigde Staten. Maar het liberale luchtvaartverdrag tussen Australië en Singapore bedreigt die comfortabele verbinding, waar nu alleen het Amerikaanse United Airlines serieuze concurrentie biedt. Singapore Airlines wil graag van Australië naar Los Angeles vliegen. Volgens het verdrag is dat nu nog niet mogelijk. De inmiddels vertrokken Australische minister van Transport John Anderson liet eerder dit jaar weten in beginsel positief te staan tegenover de komst van Singapore Airlines op die route. De regering realiseert zich dat de belangen van de aandeelhouders van Qantas, waarvan British Airways met een belang van 18 procent de grootste is, en de Australische passagiers en binnenlandse toeristensector niet parallel lopen.

De Australische regering overweegt aanpassing van de wet die verbiedt dat meer dan 49 procent van Qantas' aandelen in buitenlandse handen komt. De huidige wet maakt de kans op een fusie zoals tussen KLM en Air France, of een vergaande verstrengeling met een andere maatschappij moeilijk. Maar ABN Amro-analist Srom zegt een fusie niet snel te verwachten. ,,Potentiële fusiepartners in Azië hebben de handen vol aan de snelle groei in die regio.''

In het verleden leek Qantas te voelen voor een fusie. Twee jaar geleden wilden Qantas en Air New Zealand deels in elkaar opgaan. Maar dat liep spaak op de mededingingsautoriteiten.

    • Hans van Kregten