Videokunst op een Rotterdams plein

Videokunst is meestal in musea te zien in donkere ruimtes achter gordijnen. Dat het ook groot en in de openlucht kan bewijst het festival Cineboards op het Schouwburgplein in Rotterdam.

Het is nacht. Op het verlaten plein is de levensgrote projectie te zien van een slapend kindergezicht, gefilmd met infrarood. Een toevallige passant kan niet anders dan blijven staan bij het zien van de volledige overgave en kinderlijke onschuld, de intimiteit van haar rustige ademhaling. Shared Moments van Peter Bogers is een van de videoprojecties die 's nachts op het Schouwburgplein in Rotterdam te zien zijn.

Stichting Picos de Europa organiseert voor de vierde keer het evenement Cineboards. Van zonsondergang tot een uur of twee 's nachts is tot tien september elke dag een ander videokunstwerk of korte film te zien. Waar Cineboards zich vorig jaar tot Rotterdam beperkte, heeft artistiek directeur Noud Heerkens voor deze editie kunstenaars uit heel Nederland gekozen, onder wie Fiona Tan, Yael Bartana en Martijn Veldhoen. Volgens Heerkens is het programma een momentopname van wat zich op dit moment afspeelt op het gebied van videokunst.

Nieuw dit jaar is de toevoeging van geluid. Het plein kent door zijn grootte restricties, dus zijn video's gekozen die visueel en inhoudelijk sterk zijn. Geluid wordt alleen als ondersteuning gebruikt, zodat video's die het moeten hebben van geluid of dialogen minder goed bruikbaar zijn.

De dit jaar voor de Prix de Rome genomineerde kunstenaar Yael Bartana, maakte een filmische observatie van een vorm van tijdverdrijf in Tel Aviv. Op de Sabbat rijden veel inwoners van de stad naar de kust, om met hun grote terreinwagens de steile rode zandduinen op te rijden, waarin ze maar zelden slagen. De hele dag proberen ze het tevergeefs, om 's avonds terug naar huis gaan. De zinloosheid en vasthoudendheid zouden metaforen voor hun houding als natie kunnen zijn.

Ook documentair is de fim Calling 911 van Jan de Bruin, waarin de camera toevallige getuige is van een radeloze jonge vrouw op straat in Amerika die totaal van streek de hulplijn belt. De bijdrage van Fiona Tan is een aaneenschakeling van archiefmateriaal die ze voor de Biënnale van Istanbul maakte in 2003. De krakerige filmbeelden zijn verbonden door het thema water: we zien overstromingen, zeiltochten en een klotsende branding. News from the near future roept vragen op over hoe we in de toekomst naar de nieuwsbeelden van vandaag zullen kijken.

Het rauwe realisme wordt afgewisseld met fantasie. Martijn Veldhoen maakte een point-of-view-zoektocht door allerlei ruimten, waarbij de zwaartekracht en de logistieke beperkingen niet lijken te bestaan. In een Latijns-Amerikaans aandoende stad gaat de kijker door ramen naar binnen, zweeft hij van ballustrades af, zoekend in alle mogelijke richtingen. Het werk van Guido van der Werve is poëtisch en vervreemdend. Nadat hij zichzelf laat aanrijden in een nette woonwijk komt er een ME-busje van de politie de straat in rijden, waar balletdanseresjes met tutu's uit komen, die onder begeleiding van barokmuziek een ballet opvoeren.

Maar er zijn ook debutanten bij Cineboards. Vermeldenswaardig is het afstudeerproject van Brechtje Schoofs, een installatie op de rand van performance waarin zij onbekenden op straat vraagt of zij ze over de wang mag aaien. De ongemakkelijkheid die het bij de meeste mensen en soms ook bij Schoofs zelf teweegbrengt, toont de kwetsbaarheid van de anonieme stadsbewoner. Haar werk en dat van andere jonge kunstenaars wordt elke donderdagavond getoond.

Cineboards, Schouwburgplein Rotterdam. T/m 10/09 van zonsondergang tot 02.00 uur. Inl.: www.stichtingpicos.nl

    • Elda Dorren