Tbc in Afrika leidt tot noodtoestand

Afrikaanse ministers van Gezondheidszorg hebben gisteren de noodtoestand afgekondigd omdat tuberculose in Afrika sterk in opmars is. De ziekte eiste vorig jaar in Afrika meer dan 500.000 doden.

De ministers namen het initiatief tijdens een bijeenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in de Mozambikaanse hoofdstad Maputo.

Het aantal besmettingen is sinds 1990 in achttien Afrikaanse landen verviervoudigd. Mondiaal overleden vorig jaar 1,7 miljoen mensen aan tuberculose.

Het besluit van de ministers houdt in dat Afrikaanse landen noodplannen gaan opstellen om de ziekte onder controle te krijgen. Ook worden ze verondersteld meer geld beschikbaar te stellen voor het opsporen en behandelen van tuberculose. Verder worden ze aangemoedigd om de behandeling van tbc en aids zoveel mogelijk te combineren.

De aidsepidemie in Afrika is de voornaamste oorzaak van de toename van tuberculose op het continent. Van de ruim 25 miljoen Afrikanen die met het aidsvirus besmet zijn, zijn er zo'n acht miljoen ook door de tbc-bacil geïnfecteerd. Veel aids-lijders sterven niet aan aids maar aan tbc.

,,Ondanks gewaardeerde pogingen van de Afrikaanse landen en hun partners om tuberculose onder controle te krijgen, is het resultaat marginaal'', zei WHO-bestuurder dr. Luis Gomes Sambo in een verklaring. ,,De epidemie heeft nu ongekende proporties. ,,We moeten dringend buitengewone acties ondernemen, anders wordt de situatie alleen maar erger.''

In de jaren zeventig en tachtig leken landen als Tanzania, Mozambique en Malawi het voorbeeld van Europa en de Verenigde Staten te volgen waar tbc al ruim een halve eeuw nagenoeg is uitgeroeid. Maar de laatste vijftien jaar is de ziekte in Afrika bezig aan een comeback. De bestrijding werkt niet meer. Opsporingsmethoden en geneesmiddelen zijn verouderd.

De bestrijdingsmethode die de WHo sinds het begin van de jaren negentig propageert is de zogeheten DOTS-strategie. Patiënten moeten zes tot acht maanden onder toezicht van medisch personeel een combinatie van antibiotica slikken. Maar de DOTS-strategie werkt in Afrika niet goed, omdat ze uitgaat van een goed functionerend gezondheidsstelsel dat in de meeste Afrikaanse landen niet bestaat. Zeventig procent van de Afrikanen heeft geen toegang tot de DOTS-behandeling.

Het Stop TB Patnership, een samenwerkingsverband van WHO, Wereldbank, domorlanden en hulporganisaties, heeft becijferd dat er 2,2 miljard dollar aan extra geld nodig is om tuberculose in Afrika de komende twee jaar te bestrijden.