Fladderen in stroken, plooien en roesjes

Volgende maand pakt het Centraal Museum in Utrecht uit met een tentoonstelling over de globalisering van de mode. Op de wervelende shows van Parijs, Milaan, Londen en New York wordt allang niet meer voorgeschreven wat er in deze wereld wél of niet toe doet, zo is uit het persbericht van het museum op te maken. Dat komt omdat er op internet en op internationale Fashion Weeks steeds meer niet-westerse ontwerpers rondstruinen.

Het is door hun toedoen dat nu de `supersamplingmix' om zich heen grijpt. Alles mag met alles gecombineerd worden. Wat je ook maar aantrekt, je zit altijd goed. Dat wil zeggen: de ontwerper zit altijd goed. Want wie het straatbeeld een beetje in de gaten houdt, ontdekt dat vele dames van trend naar trend shoppen en vooral bang lijken te zijn om zonder strokenrok niet goed te zitten.

De zorg om up-to-date te zijn kan na inzage van Sample rustig overboord worden gezet, want of het nu petticoats, bontjasjes, smokjurken, vooroorlogse mantelpakjes of accessoires zijn, alles uit de klerenkist kan weer worden opgedoken. Een internationaal team van tien zogenaamde `curators', deskundigen, kozen voor Sample volgens het steeds vaker beproefde procédé elk tien favoriete ontwerpers. Ze komen veelal uit de Europese hoofdsteden, dezelfde die het Utrechts museum heeft afgeschreven. Nederland wordt vertegenwoordigd door het onvermijdelijke duo Viktor & Rolf, door G&N uit Arnhem (`a clever mix of fashion, emotion and technology', aldus Walter van Beirendonck) en door Bas Kosters, een Amsterdamse poppenverzamelaar, wiens modellen ook `poppy'-achtig, vol kinderlijke tekeningtjes, gekleed gaan.

De curators schreven steeds een korte tekst over wie, wat, waarom gemaakt heeft. Soms bevatten die teksten flauwekul (`the symbolic move from exterieur to interior is left in ambivalent status'); soms open deuren (`One of the pleasures and challenges of men's wear is the functionality'), dan weer onbenullige one-liners (`the world is a handkerchief') of afgelikte reclameslogans (`Clothes make you feel good'). Maar wie daar overheen leest, komt in kort bestek toch genoeg over de ontwerper, diens ideeënwereld, studio en `special effects' te weten.

Sample, met zijn witte cover van kartonnen luxaflex-stroken, is dus vooral een kijkboek waarin steeds vier bladzijden studio- of catwalk-opnamen en/of ontwerptekeningen elke uitverkoren designer portretteren. Er wordt wereldwijd veelvuldig met stroken, plooien en flinterdunne stoffen gewerkt. Veel roesjes ook, alsof men de flamenco-outfit ineens in het vizier heeft gekregen. Na een lange periode van strakke contouren mag er blijkbaar weer comfortabel in loszittende kleding gefladderd worden. De parel en paillette zijn ook wijdverbreid, net als het bont (zelfs als kunstnagel) en het drukke, flamboyante stoffenpatroon. Griezelig jonge modellen, meisjes van een jaar of tien, staan met hun frou-frou-kragen en uitbundige witte strikken voor `femininity and innocence'. Opvallend speels presenteren zich Spaanse en Zuid-Amerikaanse ontwerpers. Het gaat bij hen niet zo zeer om de shock van het nieuwe of extreme, maar, zoals bij Sebastián Pons, uit Mallorca, om subtiele weefsels, ingetogen borduursels en om folkloristische elementen uit Zuid-Amerika. Dat heet in dit boek al snel romantisch, en dat is helemaal niet erg, want, zoals ook de Braziliaanse Gisele Nasser laat zien, gaat die romantiek samen met klassieke allure, waarbij het buiktruitje gelukkig weer lingerie geworden is.

Voor jonge ontwerpers is Sample absoluut een must, zoals het fotoboek Blink – ook tien `curators' – dat was voor jonge fotografen. De opkomst van tradities en vakmanschap – `geborduurde Chinese zijde, eeuwenoude Griekse draperieën en klassiek haak- en breiwerk', zoals het Centraal Museum zegt waar te nemen, komt tussen alle `streetwear brands' nog niet echt overtuigend naar voren, maar dat vooruitzicht is verleidelijk genoeg voor een Sample II, want afgaande op het huidige straatbeeld is deze Sample door de `fast fashion' al aardig ingehaald.

Sample; 100 Fashion Designers/010 Curators. Phaison, 420 blz. €82,–

    • Marianne Vermeijden