Alleen regulier medicijn heilzaam

Homeopathie werkt niet. Wie denkt er baat bij te hebben, geniet uitsluitend van het placebo-effect. Dokters moeten daarover duidelijk en eerlijk zijn tegenover hun patiënten. Tegelijkertijd moeten zij oog hebben voor de tekortkomingen van de moderne, reguliere geneeskunde.

Dat is de strekking van een commentaar in het Britse medisch-wetenschappelijke tijdschrijft The Lancet dat morgen verschijnt. De Lancet-redactie vindt verdere investeringen in onderzoek naar homeopathie zinloos. Uit een soort politiek-correcte houding heeft er jarenlang een welwillende houding tegenover homeopathie bestaan. Die is mede ontstaan doordat er weinig onderzoek van voldoende kwaliteit naar homeopathie is gedaan.

Aanleiding voor het `afsluitende' commentaar in The Lancet is een publicatie door Zwitserse onderzoekers in hetzelfde tijdschrift. Die onderzoekers vergelijken de uitkomst van 110 beschikbare onderzoeken naar de werking van homeopathie met 110 vergelijkbare onderzoeken naar reguliere medicijnen. De 110 homeopathie-onderzoeken vormen het complete voor een analyse bruikbare materiaal. De 110 vergelijkende onderzoeken naar reguliere medicijnen zijn daarentegen als steekproef geselecteerd uit een database met ruim 350.000 onderzoeken. De onderzoekers vinden dat de onderzoeken naar reguliere medicijnen van iets mindere kwaliteit zijn dan die naar homeopoathie.

Wanneer de onderzoeken van goede kwaliteit werden vergeleken, gaf de homeopathie een heilzaam effect van gemiddeld 12 procent ten opzichte van placebo's, terwijl de reguliere medicijnen een verbetering van 42 procent gaven. Maar de onzekerheidsmarge is zo ruim dat de homeopathie ook nog een verslechtering van de gezondheidstoestand kan geven (van maximaal 19 procent), terwijl het opgetelde effect voor de reguliere medicijnen statistisch veel harder is.

In de discussie duiken de auteurs en commentatoren diep in de verstoring van onderzoek door bijvoorbeeld subsidiegevers en `gelovende' onderzoekers. Deze onderzoeksbias blijkt er altijd te zijn: onderzoek dat door de farmaceutische industrie wordt betaald geeft gemiddeld positievere resultaten dan onafhankelijk gesubsieerd onderzoek. En onderzoek naar homeopathie wordt vaker uitgevoerd door mensen die in homeopathie `geloven' dan door tegenstanders. Bovendien worden onderzoeken met een negatieve uitkomst lang niet altijd gepubliceerd. Onderzoekers die naar de kwaliteit van de onderzoeken kijken denken dat de bias bij onderzoeken naar homeopathie ongeveer even groot is als die naar reguliere medicijnen.