Wateroverlast teistert Balkan

De aanhoudende wateroverlast in Bulgarije en Roemenië richt veel schade aan en legt ook zwakke schakels in het binnenlands bestuur bloot.

Zware regenval heeft in Bulgarije opnieuw geleid tot overstromingen. In de eerste week van augustus eiste de watersnood al vijftien levens. Dat aantal is de laatste dagen opgelopen tot twintig. In Roemenië, dat kampt met de ergste overstromingen in dertig jaar, vielen de afgelopen week zestien doden en in juli al twintig.

De twee Balkanlanden, beide kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie in 2007, vragen de EU om financiële bijstand. Bulgarije, waar de schade aan de infrastructuur en het landbouwareaal een half miljard euro bedraagt, heeft Brussel gevraagd om ruim 400 miljoen euro. Het geld moet komen uit fondsen ter voorbereiding op EU-toetreding, die eigenlijk bestemd zijn voor verbetering van infrastructuur op de lange termijn. Ook bij het Internationaal Monetair Fonds, dat toezicht houdt op de Bulgaarse economie, heeft de regering in Sofia om hulp gevraagd. Een deel van het IMF-budget wil Bulgarije nu al aanwenden voor eerste herstelwerkzaamheden.

Vooral rond hoofstad Sofia en in de bergachtige regio's rond de steden Montana en Botevgrad is de schade groot. In Montana reikte het water in de straten na twee uur zware regenval tot één meter hoogte. Een oudere man die zijn ezel wilde redden kwam om.

Drinkwater is in sommige Bulgaarse steden en dorpen al weken niet verkrijgbaar. Ziekenhuizen moeten worden bevoorraad met duizenden flessen mineraalwater. De overstromingen brengen de zwakke economie in Bulgarije een gevoelige klap toe. ,,De regering is absoluut niet berekend op een ramp van deze orde'', zegt een woordvoerder van het Bulgaarse Instituut voor Markteconomie.

Volgens waarnemers in Sofia wordt tijdens deze ramp ,,pijnlijk duidelijk'' dat het bestuur sterk centralistisch is, een erfenis uit de communistische periode. Veel beslissingen worden pas genomen als daar op het hoogste niveau overeenstemming over is. Het gevolg is trage besluitvorming waardoor hulp in de getroffen gebieden te laat komt.

Naar schatting zijn 14.000 Bulgaren als gevolg van de overstromingen dakloos geraakt. Families wier huisraad is weggespoeld krijgen van de staat 500 euro voor de aanschaf van matrassen, lakens en kleding. Een hulpactie op tv bracht 300.000 euro op. De Amerikaanse ambassade in Sofia doneerde een half miljoen euro.

,,Het helpen van de slachtoffers is mijn eerste prioriteit'', zegt premier Sergei Stanisjev. Zijn regering trad pas vorige week aan, na tumultueus verlopen verkiezingen in juni. Haar eerste daad was het instellen van een nieuwministerie, dat van Nationale Rampen. Vandaag presenteert het een rapport over de stand van zaken. Premier Stanisjev zond al zijn ministers naar de rampgebieden.

In Roemenië is na maanden van aanhoudende regenval het dodental inmiddels opgelopen tot 36. Vooral de regio rond de stad Sibiu is zwaargetroffen. De noord-oostelijke stad Comanesti staat blank. Daar was men nog druk bezig met het herstel van huizen die bij de overstromingen in 2004 werden vernield.

Duizend kilometer van het Roemeense wegennet is weggevaagd en honderden bruggen zijn vernield. Roemenië heeft 9.000 soldaten ingezet.

Voorlopig heeft het stijgende water in Hongarije slechts gezorgd voor ongemak, zoals in de stad Csongrád aan de Tisza waar straten blank kwamen te staan. 850 huizen zijn beschadigd en 37 mensen zijn geëvacueerd, aldus het Hongaarse Nationale Rampen-comité.

    • Tijn Sadée