Staten VS negeren het klimaatbeleid van Bush

President Bush wil geen dwingende maatregelen om uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Dus nemen staten in de VS nu zelf initiatieven.

Voor de kust van de West-Amerikaanse staat Oregon in de Stille Oceaan, ligt nu al voor het vierde opeenvolgende jaar een `dode zone'. Zeevogels sterven, de visstand gaat achteruit. Volgens Jane Lubchenco, zeebioloog aan Oregon State University, passen de verschijnselen bij het broeikaseffect, de geleidelijke opwarming van de aarde. ,,Klimaatmodellen voorspellen een grotere veranderlijkheid door het broeikaseffect'', aldus Lubchenco deze week op de website van ScienceDaily.

Normaal komt in mei of juni kouder en voedselrijker water van de oceaanbodem naar boven. Maar al een aantal jaren is het water voor de kust van Oregon een paar graden warmer dan gewoonlijk en bevat het in het voorjaar nauwelijks twintig procent van de gebruikelijke voedingsstoffen. De hele voedselketen in het gebied is in die periode ernstig verstoord. Vogels en vissen sterven massaal. In juli komt alsnog voedselrijk water aan de oppervlakte. Dat leidde tot een ongewoon sterke bloei van fytoplankton. Het water is daardoor arm aan zuurstof en vormt een `dode zone'. ,,De oceaan lijkt vlak voor de kust op een soort bruine erwtensoep'', aldus Lubchenco.

Volgens bioloog Ronald Neilson van de universiteit van Oregon is weliswaar niet bewezen dat de dode zones het gevolg zijn van het broeikaseffect, maar hij acht het zeer waarschijnlijk. ,,Er zijn sterke aanwijzingen dat lange-termijnveranderingen in het klimaat leiden tot een veel grotere variatie [in weersfenomenen] op de korte termijn.'' Sommige daarvan worden volgens Neilson als het ware `op slot' gezet. Als voorbeeld noemt hij ook de aanhoudende extreme regenval van de afgelopen winter in het zuiden van Californië.

In Amerikaanse staten waar ze de gevolgen van dit soort verschijnselen voelen, maken bestuurders zich steeds vaker en steeds grotere zorgen over het broeikaseffect. Terwijl de Amerikaanse president George Bush hardere bewijzen blijft eisen voor het door de mens veroorzaakte broeikaseffect, nemen de staten initiatieven om de uitstoot van kooldioxide terug te dringen. Ze negeren het door Bush uitgestippelde beleid, die gedwongen maatregelen afwijst en hoopt op de zegeningen van technologische vernieuwing om het probleem op te lossen.

Eerder al besloten de burgemeesters van 130 Amerikaanse steden de normen van het Kyoto-protocol te zullen hanteren. En gisteren onthulde The New York Times dat negen noordoostelijke staten in de VS afspraken hebben gemaakt over het terugdringen van de kooldioxide-uitstoot door elektriciteitscentrales. Het plan, waarvan de details nog niet zijn ingevuld, legt de uitstoot van broeikasgassen vast op het huidige niveau en stelt dat het in 2020 met nog eens 10 procent gereduceerd moet zijn. Hoewel dat iets minder ver gaat dan het Kyoto-protocol (dat voor de VS een reductie voorstelt van 7 procent ten opzichte van 1990) is het principe van gedwongen reductie hetzelfde.

De negen Amerikaanse staten – met een gezamenlijke kooldioxide-uitstoot vergelijkbaar met Duitsland – praten al sinds 2003 op initiatief van de New Yorkse gouverneur, George Pataki. Hij is weliswaar een partijgenoot van Bush, maar verzet zich al een aantal jaren openlijk tegen diens klimaatbeleid. Milieuorganisaties zijn blij met het initiatief. Robert Moore van Environmental Advocates of New York noemt de doelen ,,niet erg ambitieus'', maar denkt dat andere staten zo over de streep getrokken kunnen worden om ook mee te doen.

Dat lijkt inderdaad te gebeuren. Want vanmorgen meldden drie westelijke staten – Californië, Oregon en Washington – dat ze het plan willen volgen. Californië wil zelfs een stuk verder gaan. De staat hoopt in 2020 de uitstoot te hebben teruggebracht tot het niveau van 1990 en in 2050 naar 85 procent daarvan. Californië heeft volgens een milieuwoordvoerder ,,de gewoonte de lat een stukje hoger te leggen''. De staat besloot in 2002 ook om de uitstoot van schadelijke stoffen door auto's aan banden te leggen. Oregon en Washington willen dit plan overnemen.

Het Witte Huis reageert voorzichtig. James Connaughton, adviseur van Bush op het gebied van milieu, zei in The Washington Post blij te zijn ,,met alle pogingen om het doel van de president om broeikasgassen terug te dringen'' te bereiken. Maar hij voegde eraan toe dat ,,het gebruik van nieuwe, meer efficiënte technologie een betere benadering is dan verplichte reducties die de toch al hoge energierekeningen alleen maar verder laten stijgen [...] en die mensen werkloos maken.''

Ook de autoindustrie huivert bij de gedachte aan verplichte reducties. ,,Consumenten zijn heel goed in staat om te kiezen wat voor auto ze willen, dat hoeven anderen niet voor ze te doen'', zegt Eron Shosteck van de Alliantie van Autofabrikanten, die eerder dit jaar zonder succes heeft gelobbyd tegen de `clean car corridor' in het westen van de VS.

De democratische gouverneur van Oregon, Ted Kulongoski, is niet onder de indruk van de argumenten van de tegenstanders. ,,Als de federale regering niets doet aan het wereldwijde probleem van de opwarming van de aarde, dan zullen de staten het zelf moeten doen''', constateert hij.

    • Paul Luttikhuis