Pianoman uit de kast

`Mir geht es gut', zegt Andreas Grassl, beter bekend als de mysterieuze `pianoman'. Maar al is zijn identiteit nu bekend, de homoseksuele boerenzoon uit Beieren blijft een man van raadselen.

Het sprookje van de mysterieuze `pianoman' eindigde deze week een stuk prozaïscher dan het vier maanden geleden was begonnen. Het romantische beeld van een volkomen zwijgzame maar geniale klaviervirtuoos, die zich uitsluitend via zijn geliefde instrument uitte, ging tot spijt van velen aan duigen.

De verwarde jongeman, die op een avond in april doornat was opgepakt bij het strand van de plaats Sheerness in het Engelse Kent en sindsdien geen woord had geuit, begon afgelopen vrijdag plotseling te praten. Hij onthulde dat hij Andreas Grassl heette, 20 jaar oud was, homoseksueel en een boerenzoon, afkomstig uit het Beierse dorpje Prosdorf bij de grens met Tsjechië.

Hij had negen maanden met geesteszieken gewerkt in Saarbrücken en was daarna kelner in Parijs geweest. Hij werd echter ontslagen en reisde, waarschijnlijk per Eurostar, naar Zuid-Engeland. Van die episode en wat er op het strand was voorgevallen zei Andreas zich niets te kunnen herinneren.

Nadat zijn identiteit was gecheckt en de Duitse ambassade reispapieren voor hem had geregeld werd hij de volgende dag op een vliegtuig naar München gezet. Daar werd hij afgehaald door zijn diep ontroerde vader. ,,Mir geht es gut'', zei Andreas bij aankomst en vader en zoon reden terug naar Prosdorf. Ze hoopten dat daarmee het verhaal voor hen voorbij was.

Maar Andreas heeft te veel op de verbeelding van veel mensen gewerkt om meteen weer in de anonimiteit terug te kunnen treden. Er rest een aantal intrigerende vragen. De wereld wil weten hoe de lange blonde Duitser met zijn melancholieke blik in Engeland verzeild is geraakt en waarom de merkjes zorgvuldig uit zijn kleding waren gesneden op het moment dat hij door de politie werd opgepikt in Sheerness. En waarom sprak hij vier maanden lang geen woord? Was hij een oplichter, die eigenaardigheden nabootste van patiënten uit Saarbrücken? Of was hij wel degelijk een echte patiënt, die na een mislukte zelfmoordpoging getraumatiseerd was en geruime tijd aan geheugenverlies leed?

En misschien wel de meest intrigerende vraag van allemaal: waarom tekende hij uitgerekend een piano, toen hem pen en papier werden voorgehouden in de hoop dat hij zijn naam langs die weg eindelijk zou prijsgeven?

Een afgeleide vraag is hoe goed hij nu eigenlijk piano kan spelen. Daarover verschillen de meningen. Toen half mei de eerste berichten verschenen over de pianoman wist een maatschappelijk werker te melden dat hij prompt urenlang prachtig op een piano had gespeeld, nadat men hem daar wegens zijn tekening naar toe had gebracht. Omstanders meenden af en toe een thema uit het Zwanenmeer van Tsjaikovski te herkennen. Ook componeerde de geheimzinnige onbekende in de weken daarna eigen muziek. Kortom, de indruk van een getroebleerde maar geniale musicus drong zich onweerstaanbaar op. Mede daarom deden de Britse autoriteiten tevergeefs navraag bij allerlei Europese orkesten en andere muziekinstellingen of er een jonge pianist werd vermist.

Deze week echter berichtte het dagblad de Daily Mirror, dat als eerste de ontknoping rond de pianoman meldde, dat hij helemaal niet piano kan spelen. Hij zou steeds een en dezelfde toets hebben beroerd. Familie en kennissen in Duitsland hebben inmiddels echter verklaard dat hij heel aardig kan spelen, mede doordat hij thuis al jaren op een keyboard had gespeeld. Maar meer dan een amateur is hij niet.

Sinds zijn thuiskomst schermt zijn vader Andreas zorgvuldig af voor de talrijke journalisten, die de afgelopen dagen naar Prosdorf zijn gereisd. Een camerateam joeg hij zelfs met een mestvork weg. Vader Josef is er zelf echter enigszins debet aan dat het allemaal zo lang heeft geduurd met zijn zoon. Hij had naar eigen zeggen in het relatieve isolement van het Beierse platteland ondanks de wereldwijde publiciteit over zijn zoon niets gezien of gehoord over de pianoman. Wel had hij zijn zoon als vermist opgegeven bij de politie, toen hij maandenlang niets meer van hem vernam.

Toch sijpelen er via kennissen in Prosdorf geleidelijk meer bijzonderheden over Andreas naar buiten. Zo deed hij als enige uit het dorp eindexamen vwo, waarbij hij uitblonk in biologie en Frans. Hij stond te boek als een intelligente maar wat eenzelvige jongen, die ervan hield internet-chatrooms te bezoeken, waar hij zich bediende van de naam Scatman. Ook schreef hij een column in een regionale krant over popmuziek.

Andreas mag nu thuis zijn, hij kampt afgezien van alle aandacht voor zijn persoon nog met een ander precair probleem. ,,Als hij echt homoseksueel is, maakt dat de zaak heel moeilijk voor hem in zo'n diep-katholieke familie en gemeenschap'', aldus een buurman in Prosdorf. Daarmee tekent zich een nieuwe tragische rol voor hem af, ditmaal niet als pianoman, maar als mens die met vallen en opstaan zoekt naar zijn eigen identiteit.

    • Floris van Straaten