Jeugdorkest prachtig in Ravel

Voor de tweede keer deze zomer trad het Europees Jeugdorkest op in Amsterdam, na Bernard Haitink nu geleid door zijn opvolger in die functie Sir John Eliot Gardiner en bijgewoond door koningin Beatrix. Haitink dirigeerde in de serie Robeco Zomerconcerten de Zevende symfonie van Mahler, Gardiner liet dinsdag muziek horen van Ravel en Walton.

Al eindigt Ravels Rapsodie espagnole in een opwindende Feria, in vergelijking met de Boléro is het een wonder van ingetogen Spaanse exotiek, eerder een languissante Proustiaanse herinnering aan Spanje dan de populaire clichés. Gardiner kwam met het prachtig spelende orkest tot een exquise vertolking, chic en weelderig en uiteindelijk ook nog bruisend en vurig spetterend.

In Shéhérazade van Maurice Ravel ligt de exotiek nauwelijks in de muziek maar vooral in de tekst van Tristan Klingsor, hier magnifiek gezongen door mezzosopraan Bernarda Fink. Perfect in balans met het orkest excelleerde ze in lange lichte, lyrische lijnen, stralend, vibratoloos en zonder gezwijmel, zodat de tekst woordelijk was te volgen.

Engelse componisten zijn geen scheppers van omvangrijke oeuvres en William Walton (1902-1983) is er een voorbeeld van. Zijn Eerste symfonie uit de jaren 1932-1935 werd in 1960 nog gevolgd door een Tweede symfonie. Na wat wilde beginnersjaren was Walton met zijn Eerste al aardig op weg naar het Engelse conventialisme, wat leidde tot zijn Te deum bij de kroning van de Britse koningin Elisabeth II in 1953.

De energieke Eerste symfonie is met zijn grote gebaar en de explosieve uitbundigheid in omvangrijke, vaak snerpende koperpassages een vrolijk feest voor de liefhebbers van brass. Maar al het geschetter en getetter blijft ver van wat de veel provocerender Amerikaan George – `bad boy of music' – Antheil tijdens de jazz age in Parijs ten gehore bracht. En op een serieus niveau bezien is deze Walton even onderhoudend als hol. De toegift was Sospiri van Elgar, lichte strijkersmuziek tussen Puccini en het Adagietto uit de Vijfde symfonie van Mahler.

Concert: Europees Jeugdorkest o.l.v. Sir John Eliot Gardiner m.m.v. Bernarda Fink, mezzosopraan. Gehoord: 23/8 Concertgebouw Amsterdam.