Hulp te laat voor 5.000 kinderen

Ruim vijfduizend kinderen wachten langer dan negen weken op jeugdzorg. Volgens de bureaus jeugdzorg moeten kinderen binnen die termijn verder geholpen zijn, maar dit lukt niet in 5.083 van de 31.189 gevallen.

Dit blijkt uit een enquête die de brancheorganisatie Maatschappelijke Ondernemers Groep (MOgroep) hield onder haar leden. De jeugdzorgaanbieders hebben gekeken hoeveel kinderen op 1 juli al langer dan negen weken wachtten op zorg. De lange wachtlijsten zijn al jaren een probleem in de jeugdzorg, maar volgens Hans Nieukerke, voorzitter van de MOgroep, zijn er nu voor het eerst precieze cijfers.

De meeste kinderen wachten op therapie (1.815), bijvoorbeeld gesprekken met een kinderpsychiater of een programma als video home training. De overige kinderen wachten op een plek in een pleeggezin, op plaatsing in een internaat of op dagbehandeling.

Volgens voorzitter Nieukerke leiden de wachtlijsten tot schrijnende situaties. ,,Kinderen lopen het risico onnodig lang te verblijven in de gesloten opvang of onnodig geplaatst te worden in bijvoorbeeld een crisisopvang. Die kinderen raken nog verder in de vernieling. Sommige kinderen wachten anderhalf jaar op de juiste zorg. Bijvoorbeeld kinderen met ernstige ADHD. Als er volgend jaar zomer plek is, mogen ze heel blij zijn. En tot die tijd blijven totaal onhandelbare kinderen thuis. Met alle schadelijke gevolgen voor het kind en het gezin.''

Ook voor de mensen die in de jeugdzorg werkzaam zijn, is het verschrikkelijk, zegt Nieukerke: ,,Je zou maar gezinsvoogd zijn en eindeloos met een kind langs allerlei instellingen moeten leuren. Je staat machteloos.'' De bureaus jeugdzorg hebben zelf geen geld om extra plaatsen eventueel bij particuliere instellingen in te kopen, anders zouden ze dat zeker doen, zegt Nieukerke. ,,Het is collectieve misère.''

Kinderen hebben sinds 1 januari 2005 wettelijk recht op jeugdzorg. Maar aan dat recht hebben de kinderen niets zolang de wachtlijsten bestaan, zegt de Nieukerke. De MOgroep heeft uitgerekend dat er structureel een bedrag van 105 miljoen euro nodig is om de huidige wachtlijsten weg te werken.

In 2001 werd al onderzoek gedaan door een commissie naar de wachtlijsten. De onderzoekscommissie concludeerde toen dat de toenemende vraag de belangrijkste oorzaak was van de wachtlijsten. In 2002 werd vervolgens de taskforce Aanpak Wachtlijsten ingesteld die elk jaar rapporteerde over de lengte van de wachtlijsten. Ook uit deze rapportages bleek dat de wachtlijsten steeds langer werden. Ook de taskforce weet de steeds langere wachtlijsten aan de groeiende vraag en adviseerde het rijk om de provincies structureel meer geld te geven.