Duitsland stemt definitief op 18/9

Duitsland gaat op 18 september naar de stembus. Het Constitutionele Hof in Karlsruhe heeft vanochtend ook de laatste juridische horde op weg naar vervroegde verkiezingen uit de weg geruimd.

Twee parlementariërs hadden een klacht ingediend tegen het besluit van bondspresident Horst Köhler om de Bondsdag te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven. De president was daartoe overgegaan nadat kanselier Gerhard Schröder met opzet een vertrouwensvraag in de Bondsdag had verloren om zo vervroegde verkiezingen te forceren. Na een dramatische verkiezingsnederlaag in Noordrijn-Westfalen wil Schröder de kiezer om een nieuw mandaat vragen voor zijn omstreden hervormingskoers.

Inmiddels was er een vreemde situatie ontstaan. Terwijl de verkiezingscampagne zich al in de turbulente slotfase bevindt, bestond nog steeds de kans dat de rechters in Karlsruhe de manoeuvres van Schröder en Köhler zouden afkeuren.

Maar met een meerderheid van zeven tegen één besloot de zogeheten Tweede Senaat van het Hof dat de vervroegde verkiezingen in overeenstemming zijn met de grondwet. ,,De klachten zijn afgewezen'', zei rechter Winfried Hassemer vanochtend in een live op tv uitgezonden uitspraak van het vonnis.

De Duitse grondwet geeft noch de Bondsdag noch de bondskanselier het recht om het parlement in een snelle procedure te ontbinden. De auteurs van de grondwet wilden in 1948 herhaling van de instabiele Republiek Weimar voorkomen. In veertien jaar Weimar haalde geen enkele regering ongeschonden de eindstreep. Weimar telde twaalf kanseliers en twintig kabinetten. Het parlement kan alleen worden ontbonden door de bondspresident en alleen als aan een aantal voorwaarden is voldaan.

Een meerderheid van de rechters vond Schröders argument dat hij niet meer kan rekenen op een betrouwbare meerderheid in het Duitse parlement plausibel. Ook waren ze van mening dat een kanselier veel bewegingsvrijheid moet krijgen bij de beoordeling van die politieke vraag. De rechters keurden ook de opzettelijk verloren vertrouwensvraag goed omdat deze erop was gericht een nieuwe regering vaster te verankeren in het parlement.

WWW.NRC.NL

Dossier Duitse verkiezingen

WWW.NRC.NL/WEBLOG `Duitsland kiest'