`Balkenende holt prinsjesdag uit'

Een ,,degradatie van prinsjesdag''. Dat is het oordeel van Jan Vis, oud-hoogleraar staatsrecht en tot voor kort lid van de Raad van State, over de presentatie gisteren door minister-president Balkenende van de hoofdlijnen van het begrotingsbeleid voor volgend jaar.

,,De premier moet hebben gedacht: alles lekt toch al uit, dus ik kan het beter zelf doen'', aldus Vis, ,,maar hierdoor verliest de troonrede aan inhoud.''

In de Grondwet staat dat het beleid voor het komende jaar op de derde dinsdag van september, prinsjesdag, wordt gepresenteerd. Vis: ,,Dat is de gang van zaken sinds 1848. Het is opmerkelijk dat de premier van normen en waarden met deze traditie breekt.''

,,Revolutionair'', meent Arnold Heertje, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam. In één adem nuanceert hij: de praktijk was natuurlijk dat veel kabinetsbesluiten al ruim voor prinsjesdag bekend waren. Vorig jaar lekte de hele miljoenennota voortijdig uit. ,,De premier neemt nu een voorschot en dat is goed'', meent Heertje.

Volgens de woordvoerder van de premier is er niet veel veranderd. ,,De premier presenteert de hoofdlijn meestal op zijn persconferentie vrijdag na afloop van de ministerraad, maar omdat de ministers nu midden in de week een akkoord wisten te bereiken, is gekozen voor een eerder tijdstip ,,om alle flarden in de media van enige samenhang te voorzien''.

De hoogleraren Vis en Heertje vinden dat de premier wél concreter is geweest dan in andere jaren. Heertje ziet als voordeel dat Kamerleden, sociale partners, maatschappelijke organisaties zich nu beter kunnen voorbereiden op het debat over de begroting. Vorig jaar bepleitte PvdA-leider Wouter Bos al besluiten over de begroting direct bekend te maken. Koningin Beatrix zou dan als troonrede een persoonlijker getint verhaal kunnen uitspreken.