Ufo's, liefde en pedofilie

Begin jaren negentig positioneerde voormalig muziekcriticus Gregg Araki (1959) zich als dé regisseur van en voor The Doom Generation, zoals het middendeel van zijn `teenage apocalypse trilogy' heette. Met een opwindende en cynische mix van wansmaak, Americana, popmuziek, perverse seks en soapsterren gaf hij Generatie X een, zeker achteraf soms onbedoeld hilarisch, gezicht. De boodschap was echter bloedserieus: jong zijn is verschrikkelijk.

Jong zijn is nog steeds verschrikkelijk in Mysterious Skin, een verfilming van de gelijknamige roman van Scott Heim die vorig jaar op het Filmfestival Venetië in première ging. En er zijn nog steeds plastic ruimteschepen, mensen met te grote brillen, knappe jongens om van te dromen en de verstikkende mores van kleinsteeds Amerika. Kortom: Araki's stijl is nog steeds `pop till you drop', en daarom heeft Araki alle excuses van de wereld om zijn verhaal onsamenhangend en schematisch te brengen, vertrouwend op de charme van zijn hoofdrolspelers en op de verleidingstrucjes van camp en zap-tv.

Het verschil is echter dat Araki deze keer een ernstiger verhaal te vertellen heeft. Aan de hand van de twee ogenschijnlijk jongvolwassen tegenpolen Brian en Neill reconstrueert hij een jeugdgeschiedenis die alles behalve flitsend en fluorescerend is.

Het startsein wordt gegeven door nerdy Brian, die een verschrikkelijke jeugdherinnering maskeert met de overtuiging dat hij door ruimtewezens is ontvoerd. Sexy hoerenjongen Neill heeft echter een heel andere lezing van het verleden.

Bij het al in zijn andere films ongedwongen onderzochte thema van jeugdige (homo)seksualiteit voegt Araki nu de vraag hoe `volwassen' die eerste seksuele ervaringen zijn. En dan is het nog maar een kleine stap naar het taboe-onderwerp pedofilie. Araki wil zelfs de vraag wel stellen in hoeverre het voor een kind mogelijk is om van een pedofiel te houden. Zelfs als hij die pedofiel in de ogen van de volwassen toeschouwer bepaald niet sympathiek afbeeldt.

Antwoorden, sweeping statements, morele oordelen, we hoeven ze van Araki niet te verwachten. In het door Araki geportretteerde kleinsteedse en kleinburgerlijke Amerika is het al een wonder als zijn soort vragen gesteld mag worden. In dat landschap van vragen zonder antwoorden is het z'n intuïtie die de film redt, de intuïtie van de regisseur om onvoorwaardelijk van zijn hoofdpersonen te houden bijvoorbeeld, of om op de juiste momenten gas terug te nemen en de toeschouwer alleen maar even te laten kijken naar de gezichten van Brian en Neill, personages in wier ban je makkelijk raakt. Omdat hun jonge leven zo afschuwelijk was. Maar met een volwassen blik zo intens herbeleefd.

Mysterious Skin. Regie: Gregg Araki. Met: Joseph Gordon-Levitt, Brady Corbett, Elisabeth Shue, Michelle Trachtenberg, Bill Sage, Jeffrey Licon. In: Amsterdam, Cinecenter; Haags Filmhuis; Lantaren/Venster, Rotterdam.