Lancering van baby's

Dankzij technische vooruitgang speelt de medische wetenschap een steeds grotere rol bij conceptie, zwangerschap, geboorte en zuigelingen-periode. Uitvindingen maken het mogelijk om steeds meer ziekten of kleine medische risico's op te sporen, misschien zelfs te behandelen dan wel uit te sluiten. Bij zuigelingen kunnen door nieuwe laboratoriumtechnieken al tientallen mogelijke ziekten in het bloed worden opgespoord. Vandaar dat de Gezondheidsraad deze week heeft aanbevolen om het aantal mogelijke ziektes waarop het bloed van een zuigeling door middel van een hielprik direct na de geboorte wordt getest, uit te breiden van drie tot achttien. Het aantal extra ziektegevallen van zuigelingen dat door deze uitbreiding wordt opgespoord bedraagt gemiddeld ongeveer 89 per jaar, berekent de Raad. Op een totaal aantal geboorten van 200.000 is dat minder dan een half promille. Daar staan een paar honderd vals positieve diagnoses met twee keer zoveel gealarmeerde ouders tegenover.

Bij een test die ruim aan de geboorte voorafgaat, kan de zwangerschap bij geconstateerde ziekterisico's nog worden afgebroken. Daar zou de overheid minder terughoudend in moeten zijn. Iedereen zou ze desgewenst moeten kunnen laten uitvoeren.

Bij postnatale tests probeert de Raad zich, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse overheid, zoveel mogelijk te beperken tot het opsporen van mogelijke ziektes waar na diagnose direct iets tegen valt te doen, zodat de schade aan de gezondheid beperkt blijft. Dat is te prijzen. De extra tests zijn goedkoop. De kosten zitten in de ingewikkelde voorlichting en overlegprocedures die aan een dergelijke hielprik vooraf moeten gaan. Aan de ouders moet namelijk tijdens de zwangerschapsperiode worden voorgelegd of ze met bepaalde tests instemmen. Dat valt niet mee als het om geringe statistische risico's gaat. Bij bepaalde ongeneeslijke ziekten die de Raad in de test wil opnemen – taaislijmziekte en de bij bepaalde etnische groepen voorkomende sikkelcelziekte – kan door middel van de hielprik worden vastgesteld dat de zuigeling drager is, niet dat hij de ziekte heeft. Tegenover een korter diagnostisch traject voor zuigelingen die deze ziekten al hebben of kunnen krijgen, staan de nodeloze zorgen van ouders van kinderen die niet ziek zijn of worden.

De overheid moet het opnemen van nieuwe tests in de hielprik en de benodigde voorlichting ook afwegen tegen de maatregelen die nodig zijn om de zuigelingensterfte te beperken, die in Nederland relatief hoog is. Vooral in de grote steden met veel immigranten sterven te veel zuigelingen. De risico's van vroegtijdige sterfte zijn groter dan die van de late diagnose. Vooral bij het opsporen van kleine statistische risico's kan de overheid beter terughoudend zijn. De Raad wil ook al dat de overheid het internationaal unieke advies uitbrengt om niet te drinken bij de conceptie. Voorkomen moet worden dat zwangerschap en de geboorte op een onoverkomelijke lancering van het ruimteveer gaan lijken waartoe alleen streng geselecteerde astronauten in staat zijn.