Wat is een mensenleven ons waard?

De hoogleraren Rutten en Steenhoek behandelen in hun artikel `Financieel kan niet alles in ziekenhuizen' (Opiniepagina, 16 augustus) een onderwerp dat mij aan het hart gaat.

In navolging van de Amerikaanse filosoof Martha Nousbaum voer ik aan dat emoties iets zeggen over waarden.

De waarde die hier in het geding is, is: wat is een mensenleven ons waard? Heel veel. Een maatschappelijke discussie over het vergoeden van dure medicijnen voor kankerpatiënten is dan ook op zijn plaats.

Soms worden de desbetreffende medicijnen wel vergoed, maar ontstaat het probleem dat er verschillen zijn tussen de ziekenhuizen onderling. Dat die er zijn, is een slechte zaak. Een mensenleven mag niet afhangen van willekeur.

De budgetten van de meeste ziekenhuizen zijn niet toereikend om de dure nieuwe medicijnen te vergoeden, dus er moet een andere oplossing komen. Er zou landelijk één lijn getrokken moeten worden in het voorschrijven en vergoeden van deze medicijnen.

Wat betreft de therapeutische waarde van de medicijnen is gebleken dat de nieuwe dure medicijnen de kwaliteit van het leven van kankerpatiënten kunnen verbeteren en dat het zelfs zo is dat er levens gered kunnen worden. Er zijn jaarlijks honderden mensen die onnodig dood gaan, omdat ze de juiste medicijnen, die wel voorhanden zijn, wegens de kosten niet krijgen.

Door de kring van beroepsgenoten, maar ook door anderen, dus in multidisciplinair verband, moet onderzocht worden hoe nieuwe middelen kunnen worden ingezet.

Het lijkt me juist als er een vervolg komt op het ontwikkelen van dure medicijnen. De farma-industrie zou daaraan financieel kunnen en misschien ook moeten bijdragen.

In het bovengenoemde artikel wordt onder meer de vraag opgeworpen of patiëntenorganisaties het voortouw in deze problematiek moeten nemen. Dat zou erg veel gevraagd zijn. Het gaat hier om mensen die ernstig ziek zijn, maar die desondanks of juist daarom wel gehoord moeten worden. Inspraak van patiëntenorganisaties lijkt me dan ook juist.

Voorts is aan de orde gesteld of men de samenleving mag vragen de hoge kosten van nieuwe medicijnen op te brengen. Het lijkt me wel.

De kankerpatiënten om wie het hier gaat hebben veelal al zware behandelingen ondergaan. En wij kunnen hen na al die belasting, na al die ook vaak dure behandelingen die we al aangeboden hebben, niet in de steek laten.

Nederland loopt ver achter bij andere Europese landen, die op één na sneller zijn met het invoeren van nieuwe dure geneesmiddelen. Waarom kan dat in ons land niet?

Dat niet alles kan, staat buiten kijf, maar op het allerlaatst afhaken en mensen levensreddende medicijnen onthouden die er wel zijn, is ethisch onaanvaardbaar. Als we willen dat iedere kankerpatiënt die de nieuwe dure medicijnen nodig heeft daar ook over kan beschikken, dan moeten die medicijnen volledig worden vergoed.

Verder debat is gewenst, maar laat ondertussen de mensen die nu deze medicijnen nodig hebben niet in de kou staan. Kankerpatiënten die in levensgevaar zijn of zullen komen, kunnen niet wachten.

Er moet ten minste subsidie komen voor de periode dat nog wordt gediscussieerd en onderzoek wordt verricht. De overheid moet hier geld voor vrijmaken. Een mensenleven zou ons veel waard moeten zijn, want het leven is ons kostbaarste bezit.

Drs. Mary Biezeman-Roest is ethicus en agoog. Zij maakt deel uit van de Deventer kring van filosofen/-medische ethiek.