Slechte smaak op hoog niveau

In de serie gespecialiseerde videotheken deze keer de Cult Videotheek in Amsterdam. ,,Kauwgum voor de ogen komt hier niet binnen.''

In de etalage liggen The Soprano's, Fellini's Satyricon en 2046 van Wong Kar Wai, binnen vraagt een klant naar Ronja, de Roversdochter. Bij de Cult Videotheek in Amsterdam staan 8.000 films op video en dvd, van elke titel maar een of twee exemplaren. Er hangt een familiaire sfeer in de kleine, goed bezochte winkel. ,,Ik mats jullie altijd met de boetes'', zegt de medewerkster tegen twee beschaamde klanten.

Onder het motto `The better and bad taste' verhuurt en verkoopt de Cult Videotheek datgene wat volgens eigenaar Wietze Renkema geen `wegwerpcinema' is. ,,Alles wat ik als kauwgum voor de ogen beschouw komt hier niet binnen. De rest wel.'' Vooral Russische en Aziatische film, horror en erotiek zijn goed vertegenwoordigd. Maar ook voor Europese regisseurs, van Visconti en Truffaut tot Fritz Lang en Buñuel kun je hier terecht. Renkema: ,,Er kwam eens een klant die een boksfilm zocht uit 1898. Toevallig heb ik thuis een collectie oude boksfilms, dus toen heb ik die jongen mijn eigen exemplaar geleend. Dat is echt te gek.''

Pronkjuwelen zijn de surrealistische films zoals El Topo van Alejandro Jodorowski en het poëtsche Tuvalu van Veit Helmer op dvd. Een andere parel is Orfeo Negro (Black Orpheus) van Camus, met de legendarische muziek van Jobim. Minder bekend maar net zo zeldzaam zijn documentaires over cultschrijvers als Charles Bukowski en Allen Ginsberg, en de `biker movies', waar Jack Nicholson en John Cassavetes ooit hun carrière mee begonnen. Die films vallen onder de `bad taste' uit de slogan van de zaak aan de Amstel.

De echt slechte smaak is te vinden in films als The happiness of the katakuris van Miike Takashi, met het motto: `The hills are alive, with the sound of screaming' en andere freakshows uit de jaren '70 en '80. In de kelder van de videotheek staat bijvoorbeeld Dope mania: A cinematic history of anti-drug paranoid propaganda en een film over een `psychotic clown'. Renkema: ,,In die tijd werden dat soort films als shockerend gezien. Nu worden ze vaak door reclamebureaus geleend ter inspiratie.''

De Cult Videotheek was vroeger vooral bekend om haar horrorcollectie. Ondanks dat er weinig goede horror meer verschijnt, staat de kelder vol met Godzillafilms, de Highlander-reeks, Thunderbirds, vampierenfilms, weerwolven, zombies, alle versies van The Ring en natuurlijk de horrorklassieker King Kong. Ook Ed Wood, de slechtste filmmaker aller tijden, is vertegenwoordigd. Bij de opnames van zijn film Plan 9 from outer space stierf onverwachts zijn acteur Bela Lugosi. Wood liet de rol van Lugosi overnemen door zijn eigen fysiotherapeut, hetgeen volstrekt ongeloofwaardig overkomt.

Zelfs de erotische films zijn hier niet alledaags. Toppunt van slechte smaak is de Duitse film Nekromantik, waarin vrouwen met behulp van bezemstelen de liefde bedrijven met halfverteerde lijken. Verder in deze hoek Japanse sm, Tiroler seksgein met titels als Ontuchtig Tirol en de oogstrelende X-rated Manga: tekenfilmporno.

De huurprijzen liggen tussen de 3,40 en 4,50 euro per film per dag, en er is studentenkorting. ,,Veel van onze 20.000 leden zijn filmacademiestudenten, maar er zijn ook veel andere cinefielen. Soms huren ze 18 films, en komen ze die een dag later terugbrengen. Dan weet ik dat ze zijn gekopieerd. Ach, dat kun je toch niet tegenhouden.'' Een jonge vrouw loopt de zaak uit en laat haar net gehuurde dvd's per ongeluk uit haar handen op de straatstenen vallen. Renkema's gezicht betrekt. ,,Dat vind ik wel erg. Ja, misschien ben ik wel iets te veel aan mijn films gehecht.''

Dit is aflevering drie van een korte serie over gespecialiseerde videotheken. Eerdere delen zijn te lezen op www.nrc.nl