Niet in debat met rabbijn, meteen de shovel

Vandaag werden twee Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanover ontruimd. Twee andere waren al leeg. Daarmee is de Israëlische terugtrekking voltooid.

Nederzettingen ontruimen, het Israëlische leger en politie beginnen er routine in te ontwikkelen. Het went snel. Op de Westelijke Jordaanoever, ten noorden van Nablus, werden bij de nederzettingen Homesh en Sa-Nur vandaag in luttele minuten de grote stalen toegangshekken en barricades van hout- en ander afval opzijgeveegd. Geen gepraat, geen discussies met rabbijnen, de kolossale shovel werd meteen aan het werk gezet.

In minder dan een uur waren alle straten en hofjes bezet door ongewapende soldaten en agenten. Nog een half uur later en iedereen die nog aanwezig was had het bevel gekregen vandaag te vertrekken. De yeshiva (religieuze school) van Homesh, waar zich honderden radicale jongeren haddden verschanst, was in tien minuten ontruimd, waarbij ongeveer 20 arrestaties werden verricht. In totaal 15.000 agenten en soldaten waren ingezet om zo'n 2.000 kolonisten en medestanders weg te halen.

En deze keer hield het geüniformeerde personeel probleemloos de ogen droog. Raakten vorige week in de Gazastrook vele, vooral jonge dienstplichtigen van streek bij het leeghalen van huizen met kinderrijke families. In Homesh en Sa-Nur maakten de in totaal 1.500 huilende en tierende religieus-nationalistische jongeren weinig indruk. De scheldkanonnades over hun onjoodse gedrag, hun bevel-is-bevel-mentaliteit, hun lafheid, deerden niemand meer.

De zorg van de duizenden soldaten en agenten ging vooral uit naar de kwaliteit van het ontbijt, de stokbroodjes met kaas, yoghurt en appel waren nog stijf bevoren. En het gerucht dat twee soldaten waren ,,overgelopen'' naar de kolonisten was het verhaal van de ochtend. Het bleek, althans volgens legerwoordvoerder Cotteman, om twee reservisten te gaan, die geen rol zouden spelen bij de ontruiming van `hun' nederzettingen.

De eerste ontruiming van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever in ruim 35 jaar logenstrafte vanochtend alle zorgelijke prognoses van leger- en politietop over gewapend verzet van radicale jongeren, daartoe aangespoord door fundamentalistische rabbijnen. De meeste bewoners van deze twee nederzettingen hadden hun `dorpen' – Homesh dateert uit de jaren tachtig, Sa-Nur uit 2000 – gisteren al verlaten. In hun huizen hadden extremistische, zogenaamde heuveltopjongeren zich verschanst. Maar voorzover zij al wapens hadden, werden die gisteravond ingenomen door de plaatselijke veiligheidsagent en rabbijn Eldad Dudkewitch.

Diens seculiere neef Uri vertelde vanochtend dat de meeste niet-gelovige bewoners ,,zonder problemen, maar wel met pijn in het hart '' waren verhuisd. ,,De meeste mensen hier werken in Israël en door de afsluitingen als gevolg van de intifadah was het vaak moeilijk naar het werk te komen. Er waren nogal wat mensen die hun huis wilden verkopen, maar dat lukte al die jaren niet, hoe mooi het hier ook is. Zij zijn nu uitgekocht door de regering'', aldus de in Tel Aviv werkende Uri, een verzekeringsagent die naar Homesh was gelokt door de lage grond- en huisprijzen in de jaren tachtig. ,,Het was bijna gratis, en het is hier in de heuvels zomers lekker koel.''

Homesh en Sa-Nur, twee van de enige vier nederzettingen die premier Sharon tot nu toe op de bezette Westelijke Jordaanoever heeft willen ontruimen, hadden zichtbaar een lage status in de kolonistenbeweging. Vergeleken met Ariel, Ma'ale Adumim en ook de gesloten Gazanederzettingen zijn dit arme gehuchten met kleine, eenvoudige huisjes en zonder de religieuze, culturele voorzieningen en winkelcentra die de grote nederzettingen tot magneten maken. Homesh heeft pas sinds kort een zwembad. Sa-Nur is eerder een statement dan een nederzetting.

Van het demonstratieve verzet van de religieuze nationalisten bleven slechts enkele oprispingen van vandalisme over. Het bleef bij een paar in brand gestoken auto's, een paar verfbommetjes en het bekogelen van een paar agenten met ongekookte aardappelen, rotte eieren en meel. Ook de zes bunkers van Homesh, waarin een synagoge en een yeshive zijn gevestigd, waren gebarricadeerd. Maar in het openbreken van bunkers met lasapparatuur heeft de politie routine ontwikkeld.

Met de ontruiming van Sa-Nur, een voormalige kolonie van Russische immigranten, en het seculiere Homesh, dat pas in de afgelopen jaren een orthodox karakter heeft gekregen is het besluit van de regering-Sharon een fait accompli. Twee andere nederzettingen, Ganim en Kadim bij Jenin, zijn door de bewoners zelf verlaten. De overige ruim 200 nederzettingen met inclusief Oost-Jeruzalem circa 400.000 kolonisten blijven gehandhaafd.

Volgens woordvoerders van het leger is het niet de bedoeling dat de vier ontruimde nederzettingen in `Samaria' worden gesloopt. Dat gebeurt wel met de verlaten nederzettingen in de Gazastrook. ,,Het leger blijft tot nader order in dit gebied'', aldus majoor Cotteman.

Of het leger van de verlaten nederzettingen militaire bases zal maken, zoals de Palestijnen vrezen, kon hij niet zeggen. Maar volgens bewoners van Homesh die in bussen werden afgevoerd naar hotels in Israël is dat wel degelijk de bedoeling. ,,Zij hebben dan een legerbasis met een zwembad'', aldus rabbijn Dudekwewitch.

Alle Palestijnse dorpen en gehuchten in de omgeving leken afgelopen nacht totaal verlaten. Nergens brandde licht, niemand was op straat. Voor de duur van de ontruiming is er in de wijde omgeving een avondklok ingesteld en zijn alle Palestijnse wegen gesloten. De wegblokkades zullen met het vertrek van de Israëliërs niet snel verdwijnen.

    • Oscar Garschagen