Kirchhof belooft Duitse revolutie

De Duitse schaduwminister van Financiën (CDU) is Paul Kirchhof. Deze fiscale hemelbestormer belooft de Duitsers niets minder dan een nieuwe wereld.

Paul Kirchhof is een man met een visie en de nieuwe ster in de Duitse verkiezingsstrijd. Vorige week benoemde kanselierskandidaat Angela Merkel (CDU) de jurist en belastingdeskundige als schaduwminister voor financiën. Sindsdien houdt de hoogleraar uit Heidelberg niet alleen zijn politieke vijanden uit de slaap, maar ook zijn nieuwe politieke vrienden. Kirchhof predikt de revolutie namens een partij die daar nog niet helemaal klaar voor is.

Kirchhof, formeel partijloos, heeft al jaren een visioen. Hij streeft naar een drastische vereenvoudiging van het Duitse belastingstelsel. In de toekomst van Kirchhof betalen vrijwel alle belastingplichtigen een eenheidstarief van 25 procent. Zowel de directeur als de portier.

In ruil daarvoor worden de ruim 400 subsidies, aftrekposten en tegemoetkomingen geschrapt.

De boomlange en verbaal goed getrainde Kirchhof belooft niets minder dan een nieuwe wereld. Het Duitse belastingstelsel zou zijn intimiderende complexiteit verliezen.

In Duitsland is een belastingadviseur nu even onontbeerlijk als een huisarts. In Kirchhofs toekomst mag het invullen van het belastingformulier ,,niet meer twaalf zaterdagen in beslag nemen, maar hooguit tien minuten''.

Duitsland zou bovendien een van de meest aantrekkelijke belastingregimes krijgen van de industrielanden en alleen al daarom mogen rekenen op een aanzienlijke economische impuls. De zogeheten `flat tax', die ook al in een aantal Midden-Europese landen is ingevoerd, zou een formidabel concurrentievoordeel opleveren.

Is Kirchhof een dagdromer? Nee, zegt een aantal economische onderzoeksinstituten. De plannen zijn haalbaar, zonder een immens gat te trekken in de Duitse begroting. Kirchhof belooft veel, maar hij belooft per saldo geen belastingverlaging. Ja, zeggen de SPD en een aantal ministeries die vergelijkbare plannen al eens hebben doorgerekend. Het Kirchhof-model is onbetaalbaar, zeggen zij.

Is Kirchhof onrechtvaardig? Ja, zeggen sociaal-democraten. Kirchhof helpt de progressie in het belastingsstelsel om zeep. De rijken profiteren. Nee, zeggen zijn aanhangers, zoals menig auteur in de conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ). De rijken betalen ook in de toekomst veel meer.

Kirchhof zelf: ,,Wie 30.000 euro verdient draagt misschien 2.000 euro bij aan de samenleving, wie een 1 miljoen verdient komt op bijna 250.000 euro.'' De allerlaagste inkomens betalen ook in Kirchhofs model een lager tarief en lage inkomens profiteren verhoudingsgewijs meer van de belastingvrije sommen.

Met de benoeming van Kirchhof heeft Merkel de aandacht in de verkiezingsrace in één klap naar zich toe getrokken. Maar past Kirchhof wel bij Merkel? Haar verkiezingsprogramma bevat een omstreden verhoging van de btw, waar ook Kirchhof niet bijster enthousiast over is. Het programma voorziet niet in een Kirchhof-revolutie.

Een groot aantal christen-democraten is danig geschrokken van de hemelbestormer die een goede kans maakt de nieuwe minister van Financiën te worden in 's werelds derde economie. CDU-premiers hebben al geprobeerd Kirchhof af te remmen.

Het belastingvoordeel voor het eigen huis en de fiscale tegemoetkoming voor forensen moet blijven, zei de premier van Baden-Württemberg, wiens kiezers veel bouwen en veel forensen. Het huidige progressieve stelsel is socialer, zei Peter Müller, premier in het Saarland én beoogd minister van Economische zaken.

Ook Merkel zelf heeft Kirchhof er nog eens aan herinnerd dat hij in de eerste plaats is aangenomen om haar verkiezingsprogramma te verkopen en later eventueel uit te voeren. Het programma is, zegt Merkel, wel een stap in de richting die Kirchhof op wil.

Merkel wil de tarieven verlagen het toptarief van 42 naar 39 procent en alvast een aantal subsidies schrappen. Kirchhof beloofde gisteravond dat hij eerst het programma van Merkel zal uitvoeren en dan pas aan de uitvoering van zijn eigen ideeën zal werken.

De Kirchhof-revolutie komt daarmee op zijn vroegst vanaf 2007.

Mits Merkel de verkiezingen wint.

Mits Kirchhof daadwerkelijk minister wordt.

En mits hij over voldoende energie beschikt om het hele Duitse lobbywezen te trotseren, inclusief behoedzame en machtige politici van Merkels CDU.

    • Michel Kerres