Kilometers file door vrachtwagens

Belangenorganisatie EVO voor het goederenvervoer is ,,blij'' dat ze vandaag gebeld worden. ,,Op zo'n dag denkt iedereen: vrachtwagens zorgen voor files.'' Vanmorgen veroorzaakten drie vrachtwagens in de ochtendspits kilometerslange files. Er liepen kippen over de snelweg (Utrecht), voor een lading vloeibare siliconen op het wegdek moest een schoonmaakploeg uitrukken (Tilburg), een rijstrook werd afgezet voor het bergen van een van de weg geraakte vrachtwagen (Assen).

Navraag leert dat vrachtwagens vaak voor files zorgen, maar dat tegelijk sprake is van een dalende trend. Volgens het meest recente overzicht van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) gaat het aantal ongevallen waarbij vrachtwagens zijn betrokken gestaag omlaag. Waren er in 1994 nog 221 vrachtwagen-ongelukken met dodelijke afloop, in 2004 waren dit 146. Ook het aantal vrachtwagen-ongelukken met ziekenhuisopname tot gevolg daalde in die tijd (van 648 naar 457), net als de ongelukken die leidden tot spoedeisende eerste hulp (van 675 naar 361). Volgens de EVO wordt sinds kort ,,niet meer dan 1,7 procent'' van de files veroorzaakt door vrachtwagens.

Hoe kan dat? En hoe kan het dat de perceptie anders is, vooral ,,op een dag als deze''? Volgens de vereniging van autofabrikanten RAI heeft het allemaal ,,veel met techniek en wetgeving te maken'': snelheidsbegrenzers, anti-kantelsystemen, waarschuwingssystemen voor als de vrachtwagen gaat zwalken (keep your lane), gps-navigatie. ,,Al die technologie is bedoeld om de chauffeur taken uit handen te nemen en zo zijn concentratie op de weg en het verkeer te vegroten.''

Maar de perceptie van wie over de snelweg rijdt en kijkt naar de met techniek omgeven vrachtwagenchauffeurs in hun cabines, is vaak tegengesteld: ze drinken koffie, bellen en zitten opvallend losjes achter het stuur. Vorig jaar nog zei de landelijk verkeersofficier van het openbaar ministerie zich ,,zorgen te maken'' over de toenemende digitalisering in de cabine van de vrachtwagen: ,,Chauffeurs moeten bezig zijn met hun professie: rijden.''

De woordvoerder van de RAI noemt dit ,,de mensfactor''. Een chauffeur met een snelheidsbegrenzer kan nog altijd te snel een bocht nemen. Hij kan dankzij het keep your lane-systeem keurig recht rijden, maar toch in een file een botsing veroorzaken. De EVO: ,,Een dag als deze is toeval. Maar wat je ook doet: je kunt niet alles ondervangen.''