Irak blijft het oneens over grondwet

Iraakse leiders hebben gisteren minuten voor de deadline een ontwerpgrondwet aan het parlement aangeboden, maar zich meteen nog drie dagen gegeven om algemene overeenstemming over de tekst te bereiken.

Shi'ieten en Koerden zijn het in principe eens over de tekst, maar leiders van de sunnitische gemeenschap waarschuwden gisteren dat wat hen betreft een compromis nog ver weg was. De tekst moest volgens de tijdelijke grondwet 15 augustus worden ingediend, maar het parlement stemde toen in met een week uitstel.

Het shi'itisch-Koerdische ontwerp – voor zover dit bekend is – verandert Irak van een vergaand gecentraliseerde staat in een losse federatie. Dit is het belangrijkste bezwaar van de sunnieten, de onder het bewind van Saddam Hussein dominante gemeenschap die nu vreest tussen shi'ieten en Koerden te worden vermalen. Met name zijn ze ook bang te worden afgesneden van de Iraakse olierijkdom, die in Koerdisch en shi'itisch gebied ligt. Volgens de Amerikaanse ambassadeur in Bagdad, Zalmay Khalilzad, is er ook verschil van mening over de zuivering van aanhangers van Saddams Ba'athpartij.

Een van de belangrijkste sunnitische onderhandelaars, Saleh al-Mutlaq, zei gisteren dat nog meer dan 20 kwesties de twee kanten scheiden. Hij noemde onder andere ook dat de tekst spreekt van Iraks nationale identiteit als ,,deel van de islamitische wereld'', eerder dan als Arabische natie. Dit is een concessie aan de niet-Arabische Koerden. ,,Deze grondwet zit vol landmijnen die in het gezicht van de Irakezen zullen exploderen'', zei hij.

De voorzitter van de grondwetgevende commissie, Humam Hamoudi, zei vandaag niet te verwachten dat drie dagen voldoende zullen zijn om alle problemen op te lossen. ,,We vinden mogelijk de een of andere formule om bepaalde kwesties uit te stellen'', zei hij. Als er uiteindelijk geen compromis kan worden bereikt met de sunnieten, ,,zullen we de tekst aan het Iraakse volk voorleggen om ja of nee te zeggen''. Sunnitische leiders hebben gedreigd dat ze hun achterban zullen opdragen nee te stemmen in het referendum dat in principe in oktober moet worden gehouden.