Het digitale kanaal is nog low-budget

Nu SBS in andere handen overgaat, kan het bedrijf meer investeren in digitale televisie. Maar in Nederland komen digitale kanalen nog moeilijk van de grond.

Wie van mode, natuurfilms of blote vrouwen houdt, kan met digitale televisie zijn lol op. Zo'n 200.000 Nederlanders hebben een digitaal abonnement bij een van de kabelmaatschappijen en kunnen 24 uur per dag kijken naar zenders als Fashion TV, Animal Planet of Playboy TV. Maar langzamerhand komt er meer keuze. Met de opmars van digitale televisie groeit ook het aantal themakanalen, waarvan een aantal Nederlandstalig.

Gisteren werd bekend dat SBS Broadcasting, dat in Nederland de tv-zenders SBS6, Net5 en Veronica heeft, wordt verkocht aan twee investeringsmaatschappijen. Een van de redenen voor de verkoop, stelt SBS, is dat het bedrijf meer financiële armslag krijgt om te investeren in digitale tv. In Nederland begint het bedrijf in september met het digitale TV 10, een zender met nieuws over beroemdheden en entertainment. Later dit jaar moeten een kanaal volgen over klussen in huis en een zender met oude Amerikaanse series, zoals Dallas, Happy Days en Dynastie.

Digitale televisie via satelliet of kabel bestaat al jaren, maar in Nederland loopt het nog nauwelijks. In tegenstelling tot landen als Engeland (49 procent van de huishoudens) of Frankrijk (19 procent) heeft slechts 8 procent van de Nederlandse huishoudens een digitaal televisie-abonnement. Dat blijkt uit een rapport van McKinsey dat in maart werd gepubliceerd. Deels komt dat door het riante analoge zenderaanbod in Nederland, waardoor de noodzaak om een digitaal pakket te nemen kleiner is. Maar deels komt het ook doordat er lange tijd niets interessants was om naar te kijken.

Volgens McKinsey lijdt de Nederlandse markt voor digitale televisie aan een `kip-of-ei' probleem. Nederlandse kijkers houden het meest van Nederlandse tv-programma's. Maar omdat er nog maar zo weinig digitale tv-abonnees zijn, is het nog nauwelijks de moeite om een themakanaal te beginnen voor de Nederlandse markt. En zolang die kanalen er niet zijn, zullen er ook geen extra abonnees komen.

Daarom zijn de digitale Nederlandse themakanalen die er al zijn of die binnenkort komen, allemaal low-budget. Een woordvoerder van SBS legt uit dat TV 10 veel gebruik zal maken van materiaal dat al gebruikt wordt voor de `gewone' zenders. Zo zal een interview waarvan in het SBS6-programma Shownieuws maar drie minuten wordt uitgezonden, bijvoorbeeld integraal te zien zijn op TV 10.

De themakanalen van de VPRO, die er al zijn, maken gebruik van archiefmateriaal van de publieke omroep. Dat maakt het voor niet-omroepbedrijven, die geen kasten vol archiefmateriaal hebben liggen, lastig een zender te beginnen.

Media-ondernemer Gerard Ardesch is een van de weinigen die zich er wel aan waagt. In oktober begint hij met het kanaal TV Oranje, dat zich gaat richten op Nederlandse muziek, ,,van Jantje Smit tot heavy metal''. Ook denkt hij na over een reiskanaal.

In maart stond nog in het rapport van McKinsey dat voor de doorbraak van digitale tv het nodig is dat kabelaars en omroepbedrijven flink investeren in kanalen én decoders. De hoge kosten van een decoder, die nodig is om digitale zenders te ontvangen, maakt de drempel om digitale tv te nemen immers hoog.

Kabelbedrijf UPC gaat dat nu doen. Eerder dit jaar kondigde de kabelaar aan dat het 300 miljoen euro uittrekt om zijn 2 miljoen abonnees van een gratis decoder te voorzien. Daarmee kunnen die tegen ongeveer dezelfde prijs het zenderpakket krijgen dat ze nu hebben en de drempel om voor een extra bedrag zenders erbij te nemen, wordt kleiner.

Voor UPC is dit ook een manier om de concurrentie voor te blijven. Later dit jaar begint telecombedrijf KPN met digitale televisie via zijn breedbandnetwerk. Nu heeft het al digitale tv via de ether, maar het aantal mogelijke zenders is daarbij beperkt. Via adsl wil KPN vijftig kanalen gaan aanbieden. Ook Versatel, dat net begonnen is met eredivisievoetbal via internet, wil op termijn ook andere kanalen uitzenden.

De concurrentie tussen deze telecombedrijven en de kabelaars opent mogelijkheden voor makers van themakanalen. Toen de commerciële zenders – die worden gefinancierd met reclame-inkomsten – begonnen, moesten ze de kabelmaatschappijen betalen om te mogen worden uitgezonden. Nu hebben de partijen een `gesloten beurzen-deal'.

,,Digitale kanalen zullen het niet redden zonder inkomsten van de kijker'', zegt de SBS-woordvoerder. Met andere woorden, de kabelaars en de telecombedrijven zullen een deel van het abonnementsgeld moeten doorgeven aan de omroepbedrijven om de themakanalen te financieren.

    • Elske Schouten