`Genante situatie die iedereen wil negeren'

De 30 januari gekozen Iraakse Nationale Assemblee produceerde 10 mei een grondwetgevende commissie. Vervolgens werd vijf weken geruzied over uitbreiding van het beperkte aandeel van de sunnitische gemeenschap daarin. Op 16 juni werd daarover overeenstemming bereikt. Geen wonder dat de opstellers van de grondwet de tijdlimiet van 15 augustus die in artikel 61 van de tijdelijke grondwet wordt gesteld, niet haalden.

De tijdelijke grondwet voorzag in de mogelijkheid het grondwetgevend proces één keer met zes maanden te verlengen. Dat moest dan uiterlijk 1 augustus door de voorzitter van de Assemblee worden aangegeven. Maar onder zware druk van de Amerikaanse regering werd daarvan afgezien. Deze wil tegen elke prijs vasthouden aan de data van de tijdelijke grondwet – 15 augustus ontwerpgrondwet, 15 oktober referendum daarover, 15 december parlementsverkiezingen, 31 december een nieuwe regering. Voor Washington geldt dat dit terugtrekking van zijn troepen uit Irak dichterbij brengt.

Toen bleek dat de tijdlimiet van 15 augustus niet kon worden gehaald wegens onenigheid over zaken als het federale karakter van Irak en de rol van de islam, waren er twee legale oplossingen. Een (artikel 61E van de tijdelijke grondwet) was de Nationale Assemblee te ontbinden en vóór 15 december nieuwe verkiezingen te houden. De andere was de tijdelijke grondwet te wijzigen conform artikel 3A.

In plaats daarvan kwamen de Iraakse leiders met een zelfbedachte oplossing. De Nationale Assemblee verlengde 15 augustus de termijn met een week. ,,Een genante situatie die iedereen heeft besloten voorlopig te negeren'', aldus Clark Lombardi, een Amerikaanse wetsdeskundige in een vraaggesprek met de denktank Council on Foreign Relations.

Gisteren hadden shi'ieten en Koerden globaal overeenstemming bereikt, maar de sunnieten weigerden hun verzet tegen een federaal Irak te staken. De oplossing was dit keer de ontwerptekst wél in te dienen, maar nog drie dagen te nemen om de laatste plooien glad te strijken. En dan ziet iedereen wel weer verder.