Vrouwenportret in garage bij `Open Stal' Oldeberkoop

Kunstwerken en schilderijen uit musea halen, of uit de ateliers van kunstenaars, en ophangen in de robuuste stallen van een Fries dorp: 34 jaar geleden besloot een groep geïnteresseerden in hedendaagse kunst tot deze fantasierijke vondst. Het Friese dorp Oldeberkoop, in de gemeente Ooststellingwerf, heeft ruim twintig locaties opengesteld waar veertig kunstenaars exposeren. Open Stal heet de kunstroute die het dorp doorkruist, van kerk tot boerenzolder, van consistorie tot garage.

Anders dan in voorgaande jaren is het verhalende element in de kunstwerken groter. Het motto is ontleend aan een dichtregel van Leo Vroman, `Kom vanavond met verhalen'. De werken zijn minder abstract, de figuratie wint. Prachtig aansluitend bij dit thema is de installatie met landkaarten van Mieke de Waal, geëxposeerd in de zogenaamde `doorreed' naast etablissement 't Wapen van Oldeberkoop. Een `doorreed' is een soort smidse waar vroeger paarden werden uitgespannen en beslagen. Hier zweven aan onzichtbare draden landkaarten die zijn gemodelleerd en gevouwen als jurken en kledingstukken. Een meisjesjurk toont in geografische kleuren bergen, woestijnen, vlaktes en wereldzeeën. De scherpe plooien zijn zodanig aangebracht, dat het is of de landkaart van stof is. De objecten drukken verstilling uit, terwijl reizen juist onrust oproept.

De portretkunst in het Friese dorp zegeviert. Marijke Sjollema toont haar werk in een garage. Ze maakt vrouwengezichten met donkere ogen en soms buitensporig rode mond. `Het is zaak om glorieus te overleven', luidt de begeleidende tekst. In lichte, transparante kleuren beeldt Sjollema de gezichten af, ijl en kwetsbaar. Een reiziger onder de overwegend Friese kunstenaars is de uit Algerije afkomstige schilder Kamel Aumorassi. In zijn portretten overheersen kleuren als oker, blauw, terracotta en getemperd rood. Zijn vrouwengezichten, vaak met kind als de piëta, hebben een intense melancholie. Soms overheerst in de expressie een serene poëzie. Voor grimmigheid en een verpletterende tragiek moeten we naar een ruimte die `Blughut' heet. Schilder Robert van Westendorp toont op levensgrote schilderijen oude mensen in hun onbarmhartige eenzaamheid en fysiek verval. Op een van de werken zijn een man en vrouw afgebeeld met een eeuwenlang huwelijksleven achter de rug. De mond van de echtgenote staat verbitterd; de man kijkt superieur. Het zou een schilderkunstige variant op het huwelijksgedicht van Elsschot kunnen zijn.

Een reeks schilderijen vol fantasie is het `Dierenalfabet' van Hinke Posthuma. De 26 werken van acryl op paneel tonen het alfabet met een bijpassend dier. De `P' van pinguïn is een treffend beeld van dit dier. De achtergrond is arctisch blauw waarmee de roomwitte borst fraai harmonieert.

Natuurlijk zijn er op een kunstroute als Open Stal ook sculpturen en objecten te zien. Opmerkelijk is dat de herkenbare kunst een grote triomf viert. Ina Frekken schildert vogels, zoals torenvalken en veldleeuweriken. De laatste soort komt steeds minder voor. Met haar werk, geëxposeerd in een dorp omringd door weilanden, wil zij een eerbetoon brengen aan de veldleeuwerik. Kijk eens goed hoe zij gras schildert: in fraaie, groene patronen waarboven de vogels vliegen. Een en al kleur en dynamiek.

Tentoonstelling: Open Stal 2005. Kom vanavond met verhalen. Oldeberkoop. T/m 28/8. Inl.: www.openstal.nl Catalogus € 5,00.

    • Kester Freriks