In sneltreinvaart naar de top

Een half jaar geleden speelde hij nog anoniem in Jong Ajax. Inmiddels heeft Hedwiges Maduro (20) op vele fronten zijn naam gevestigd. Portret van een geboren leider op het voetbalveld en een evenwichtig mens.

,,Hedwiges Maduro is het grootste talent van ons land na Arjen Robben'', zei Jong Oranje-coach Foppe de Haan toen zijn collega Marco van Basten de nog relatief onbekende Ajacied voor de interland tegen Roemenië in maart van dit jaar tot ieders verbazing voor het eerst bij het Nederlands elftal haalde. De Haan en Van Basten hadden het goed gezien. Inmiddels heeft Maduro, mede dankzij zijn sterke spel woensdag tegen Duitsland, wellicht al een vaste plaats veroverd in Oranje. In Ajax 1 is hij in elk geval niet meer weg te denken.

De voetballoopbaan van de speler uit Almere verloopt in sneltreinvaart sinds hij op het hoogste niveau debuteerde. Dat was eigenlijk maar kort voordat hij zijn opwachting maakte in het Nederlands elftal: in de dramatisch verlopen uitwedstrijd van Ajax tegen Auxerre op 24 februari. Maduro viel vijf minuten voor tijd in, de Fransen maakten 3-1, Ajax was uitgeschakeld en trainer Koeman kon een dag later vertrokken.

Uit tegen Roda JC kreeg Maduro vervolgens van interim-trainer Ruud Krol een basisplaats. Als verdedigende middenvelder etaleerde hij onmiddellijk zijn talenten. Enkele maanden later zou de jonge prof op dezelfde grasmat een turbulente seizoenshelft afsluiten bij het WK jeugd. In de verloren kwartfinale tegen Nigeria liep Maduro op zijn tandvlees. ,,De laatste weken zat ik er helemaal doorheen'', kijkt hij nu terug op dat toernooi.

,,In de rust van de wedstrijd tegen Nigeria was mijn shirt helemaal doorweekt. Dat gebeurt zelden. De wedstrijden bij Ajax in de maanden ervoor moesten we allemaal winnen om tweede te worden. Dat waren elke week finales. Vervolgens kwam het Nederlands A-elftal (Roemenië thuis, Finland uit, red.), en toen ook nog het WK-jeugd. Dat is me in fysiek opzicht opgebroken. Bij de NOS hebben ze gemeten dat ik van alle spelers van het jeugdelftal de meeste kilometers heb gelopen. Inherent natuurlijk aan mijn positie in het veld. Ik moet in balbezit de aanval ondersteunen en bij balverlies de verdediging.''

De Haan constateerde dat Maduro fysiek nog niet helemaal volgroeid is voor de arbeid van profvoetballer. De middenvelder beaamt dat hij er in het krachthonk druk mee bezig is. ,,Vooral het gebied rondom het romp-been moet ik goed trainen. Het was daar nog veel zwakker. Ik ben bij de B-junioren (14-16 jaar, red.) heel snel gegroeid. Daar heb ik jaren de naweeën van ondervonden. Ik kan ook nu nog sterker worden.''

Voor een speler met zoveel mogelijkheden is Maduro laat doorgebroken. Hij is er allerminst rouwig om dat hij pas op z'n twintigste een kans kreeg. ,,Ik weet niet of het bewust is gedaan door Ajax, maar ik ben er blij mee dat ik zo laat ben doorgestroomd. Het blijkt voor je lichaam, dat moet wennen aan het hoge tempo, veel beter te zijn. Sommige spelers die al op jonge leeftijd in het eerste elftal voetballen, krijgen na een aantal jaren fysieke problemen. Zoals bijvoorbeeld Rafael van der Vaart.''

Volgens Danny Blind, de huidige trainer van het A-elftal en voormalig hoofd jeugdopleidingen bij Ajax, speelde het feit dat Maduro niet de hele jeugd van Ajax heeft doorlopen ook een rol. Op z'n veertiende maakte hij de overstap van de Zwarte Schapen in Almere naar Amsterdam. Blind: ,,Statistisch gezien boekt Ajax de beste resultaten met spelers die al op hun achtste bij ons lid zijn geworden. Je moet het per individu bekijken. Hedwiges is vanuit Jong Ajax stap voor stap gebracht.''

Bij Maduro stroomt Antilliaans bloed door de aderen. Zijn vader is afkomstig van Aruba, zijn moeder van Curaçao. Hij leerde voetballen op klassieke wijze: na school, op een kaal veldje voor het huis. Daar, in Almere, voetbalde ook zijn zes jaar oudere broer Roger. Eveneens een begaafde speler die het Nederlands zaalvoetbalteam haalde en op het veld in het eerste elftal speelt van amateurclub SV Almere. Op zesjarige leeftijd mengde de kleine Hedwiges, vooral bekend als Wiges, zich tussen straatvoetballertjes die vijftien waren. ,,Daar leerde ik direct passen'', grinnikt hij nu. ,,Anders kreeg je een trap. Verder moet je veel techniek hebben om tegen oudere jongens te kunnen voetballen.''

Wiges werd eerst lid van Waterwijk en maakte vervolgens de overstap naar de Zwarte Schapen, nu vooral bekend als eerstedivisieclub FC Omniworld. Hier trainde hij zes keer in de week, want voorzitter Richard Smith wilde de jeugd alvast opleiden voor het betaald voetbal. Willem Miermans, destijds hoofd jeugdopleidingen en trainer bij de Zwarte Schapen, raakte overtuigd van het talent van Maduro tijdens een toernooi in Mexico voor C-junioren (13-14 jaar). ,,We speelden de openingswedstrijd tegen een club die toevallig Ajax Mexico heette in een vol stadionnetje in Monterrey. De wedstrijd kwam live op de Mexicaanse televisie. We wonnen met 4-0 en Wiges, die bij ons spits speelde of achter de aanval opereerde, maakte twee of drie doelpunten. Los daarvan bleef hij onder alle hectische omstandigheden zo koel en rustig dat trainer Ronald Kraaibeek en ik tegen elkaar zeiden: `Deze jongen gaat de top halen'. Eenmaal bij ons hotel gekomen, kreeg Wiges een ovatie van de Italiaanse deelnemers.''

Hedwiges groeide met twee broers op in een stabiel gezin, waar `normen en waarden' en het geloof een belangrijke rol spelen. Zondags ging hij steevast naar de kerk. Miermans: ,,Als ik zijn moeder aan de telefoon kreeg, klonk het altijd eerst: `God zegen u.' De godsdienst is een belangrijk handvat voor deze mensen.'' De jonge Ajacied stelt dat zijn ouders hem op een `goede manier' hebben gesteund. ,,Mijn vader heeft zelf ook gevoetbald. Hij gaf al in de jeugdelftallen na elke wedstrijd zijn mening over mijn spel. Sommige ouders vinden dat hun zoon nooit slecht speelt. Mijn vaders commentaar was altijd reëel. Goed als het goed was, kritisch als het slecht was. Daar had ik veel aan.''

Zijn ouders stimuleerden hem na de middelbare school een andere opleiding te volgen. ,,Ik heb na de MAVO ook MBO financiële administratie gedaan. Mijn ouders vonden het belangrijk dat ik mijn school afmaakte. Pas in het juniorenelftal van de A1 besefte ik dat ik misschien profvoetballer zou kunnen worden.''

Het valt op dat Maduro in verschillende (vertegenwoordigende) elftallen als aanvoerder optrad. ,,Ik ben een leidinggevend persoon'', zegt hij van zichzelf. ,,Met het coachen op het veld probeer ik het elftal beter te maken. De meeste spelers accepteren dat ook. Als je goede aanwijzingen geeft komt dat de teamprestatie alleen maar ten goede.''

Idolen had hij in Marco van Basten (,,als jongetje kies je toch voor een spits''), Frank Rijkaard en Diego Maradona (,,voor mijn tijd, ken ik alleen van de beelden''). Nu is de Fransman Patrick Vieira zijn voorbeeld. ,,Natuurlijk ook omdat hij op dezelfde positie speelt als ik.''

Voetbal is niet zijn enige passie. Hij houdt van muziek, en dan vooral van reggae. ,,Ik kom uit een muzikale familie. Mijn broer kan heel goed gitaar spelen. Ik begeleid hem dan op de drum. Bob Marley, Peter Tosh, dat waren onze helden. We maakten vroeger thuis zoveel herrie met oefenen dat een bewoner van twee straten verderop een keer tegen ons zei: `Het gaat goed, hè.''

Hij wil zeker niet geassocieerd worden met `de jeugd van tegenwoordig'. ,,Want die houdt zich alleen nog bezig met tv-spelletjes als PlayStation. Ik zou nooit een hele dag achter de televisie kunnen zitten. En ik voel me zeker niet aangetrokken tot al die hanggroepjongeren. De maatschappij wordt luier. Dat zie je terug in ons voetbal. Niet voor niets zijn Brazilië en Argentinië toonaangevende voetballanden in de wereld. Daar moet je vechten voor je eten. En kun je in het voetbal de armoede ontvluchten. Hier wordt alles voor je verzorgd. Daardoor neemt de jeugd een lakse houding aan. Er worden geen initiatieven meer genomen. Ze zullen wel zeggen: `Hij kan makkelijk praten bij Ajax.' Maar je kan er wel aan werken. Een goede instelling is de basis voor alles.''

Rest de vraag: heeft Hedwiges Maduro nog punten die hij als voetballer de komende jaren kan verbeteren? Blind kan ze niet zo snel bedenken. ,,Hij kan redelijk koppen, heeft een goede trap en ziet het spel goed. Wat hij nog moet verbeteren zijn fracties. Hedwiges heeft geen razendsnelle motoriek. Daardoor is hij slimmer gaan voetballen. Ik zeg altijd: je hoeft niet snel te zijn, als je maar op tijd bent.''

    • Erik Oudshoorn