CPB is kritisch over nieuw topinstituut

De overheid stelt te makkelijk geld beschikbaar voor een nieuw farmaceutisch onderzoeksinstituut. Dat is de conclusie van het Centraal Planbureau (CPB) in een brede studie naar allerlei investeringen.

Het kabinet lijkt een voorstel van minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) te willen overnemen om 130 miljoen euro te besteden aan een nieuw Top Instituut Farma dat onderzoek moet doen naar geneesmiddelen. Hoogervorst wil bereiken dat wetenschap en bedrijfsleven beter gaan samenwerken. De bedoeling is dat ook universiteiten en bedrijven een deel van de financiering van het topinstituut op zich nemen.

De oprichting van een dergelijk instituut speelt al langer. De CPB-studie `Leren van investeren', werd verricht op verzoek van de secretarissen-generaal van alle departementen. Het gaat om een doorrekening van 21 projecten op de terreinen kennis, natuur en milieu en ruimtelijke economie. Deze plannen zouden in aanmerking kunnen komen voor een deel van de meevaller van 1 miljard uit de aardgasbaten.

De oprichting van een nieuw onderzoekcentrum voor medicijnen wordt door het CPB gezien als een omvangrijk project. Probleem hierbij is vaak, zeggen de onderzoekers, dat het overzicht ontbreekt. ,,Er is alle reden om dergelijke grootschalige nieuwe initiatieven kritisch te bezien'', aldus de CPB-analisten. De eigen bijdrage van belanghebbenden is volgens hen te gering, terwijl de overheidsbijdrage oploopt tot ver boven de 130 miljoen. De universteiten zullen namelijk ook nog eens 90 miljoen bijdragen en dat moet volgens de onderzoekers ook worden gezien als een overheidsbijdrage.

Het CPB waarschuwt dat dergelijke initiatieven ,,niet alleen een overmatig beslag leggen op de publieke middelen'', maar dat er vragen kunnen worden gesteld over de effectiviteit en de efficiency. ,,Diverse voorstellen zouden aanzienlijk verbeterd kunnen worden via het vooraf vastleggen van heldere criteria op basis waarvan een slectie kan worden gemaakt'', aldus de studie. Die criteria moeten volgens de onderzoekers niet gericht zijn op de resultaten, maar ,,ook de kosten en baten in beschouwing nemen''.

In het rapport wordt ook gewaarschuwd dat zo'n nieuw instituut leidt tot verschuiving van activiteit: ,,Met de voorstellen wordt een beroep gedaan op een schaarse groep hoogwaardig en gespecialiseerd personeel''. Het zal er volgens de onderzoekers toe leiden dat op een andere plaats een offer zal moeten worden gebracht om de activiteiten in het nieuwe onderzoeksinstituut op gang te brengen.