`Benedetto' niet voor danspasjes

Tijdens zijn bezoek aan de Wereldjongerendagen in Keulen waarschuwde paus Benedictus XVI tegen `religieuze privé-oplossingen'.

Met vermanende en opbeurende woorden voor één miljoen jonge pelgrims heeft paus Benedictus XVI afscheid genomen van de Wereldjongerendagen. Met een massale mis onder grijze hemel kwam gisteren een einde aan zijn eerste buitenlandse reis. Een reis, die wel werd gezien als de vuurproef voor de 78-jarige theoreticus, voor de man die zijn leven tot dit voorjaar sleet tussen geduldige theologische traktaten en niet tussen ongeduldige jonge volwassenen.

Keulen zag een paus die nog profiteerde van de populariteit van zijn voorganger, Johannes Paulus II, maar die in stijl alvast eigen accenten zette. Keulen zag een ernstige geestelijke, die het contact met de jongeren uitdrukkelijk zocht, maar zich liever niet als popster liet vieren. Keulen zag ook een man die meer warmte uitstraalt dan het imago van kille inquisiteur doet vermoeden.

Op het terrein van een voormalige bruinkoolmijn riep Benedictus XVI jonge katholieken op hun geloof te belijden met regelmatig kerkbezoek en door solidariteit te tonen met de armen. Tijdens de eucharistieviering bekritiseerde hij ,,een merkwaardige goddeloosheid'' in grote delen van de wereld.

De paus deed een beroep op de jongeren om ook in de toekomst paus en bisschoppen te volgen en niet op zoek te gaan naar religieuze privé-oplossingen. Ten overstaan van de jonge pelgrims constateerde hij dat er een bloeiende markt met religieus aanbod is ontstaan waar religie wordt gedegradeerd tot commercieel product. ,,Men pikt er naar believen iets uit en sommigen profiteren daarvan.'' Uiteindelijk voert een religie naar eigen ontwerp op dood spoor. ,,Ze is comfortabel, maar ten tijde van crises laat ze ons alleen.''

De katholieke kerk is niet onfeilbaar, erkende de paus zaterdagavond, tijdens een wake met honderdduizenden jongeren. ,,Men kan veel kritiek hebben op de kerk.'' Hij omschreef de kerk als een ,,net met goede en rotte vissen, een akker met tarwe en onkruid.'' Hij erkende dat uit naam van de kerk onheil is geschied, en bood daarvoor excuses aan.

De paus hield in vier dagen twaalf grotere en kleinere toespraken, stond urenlang onafgebroken in het centrum van de belangstelling, op de voet gevolgd door de media. Met kleine gestes probeerde hij zijn ambt te ontdoen van de popsterstatus die het onder Johannes Paulus II heeft verworven. Het waren kleine gebaren. Hij kuste bij aankomst de grond niet. Slechts een enkele keer liet hij een gelovige zijn hand kussen. Als de jongeren enthousiast ,,Benedetto, Benedetto'' scandeerden, probeerde hij daar met een vriendelijk gebaar snel een einde aan te maken. Deze paus maakt geen danspasjes.

De Wereldjongerendagen hadden een feestelijk en ingetogen karakter. Jonge katholieken zijn geen heilige boontjes, maar de liturgie overtrof het liederlijke gezang. De jongeren waren opvallend gedisciplineerd, hetgeen waarschijnlijk ook te danken was aan de volwassen begeleiders die ze al van thuis kennen. Afgaande op uiterlijk, was de jeugd in Keulen gerekruteerd uit het minder opstandige segment van hun leeftijdscohort. De combinatie van navelpiercing en kruisvormige oorbellen kwam incidenteel voor, maar aan de Rijn werd minder vlees getoond dan in een willekeurige winkelstraat in Berlijn.

Voor wie van de nieuwe paus een progressieve koerswijziging verwachtte in een van de vele heikele dossiers was Keulen een teleurstelling. De meeste jongeren deerde dat niet. Ze kwamen niet alleen voor de paus, ze zochten vooral het kippenvel van een massale spirituele gebeurtenis met leeftijdgenoten uit de hele wereld.

    • Michel Kerres