Een geur proeven is anders dan een geur ruiken

Mensenhersenen verwerken geuren die de neus via de mond bereiken anders dan geuren die door de neus binnenkomen. Het verschil verklaart mogelijk waarom geuren die in de mondholte ontstaan als smaak worden ervaren. Onderzoekers van Yale University en de universiteit van Dresden die dat aantoonden denken dat er mogelijk een psychologische functie aan verbonden is: het verschil tussen het vooruitzicht op een prettige ervaring en de beleving daarvan (Neuron, 18 aug).

Een hap chocola en een slok wijn roepen smaaksensaties op die slechts gedeeltelijk via smaakpapillen op de tong ontstaan. Het andere deel ontstaat doordat vluchtige stoffen uit de mond via de keelholte de neus binnendringen en daar reukzintuigen prikkelen. Maar tot nu toe was onbekend welke hersengebieden dan actief zijn.

Bij het onderzoek kregen vrijwilligers dunne buisjes in de neus- en mondholte waarmee vier verschillende geuren werden ingeblazen: chocola, lavendel, het oplosmiddel butanol en een cosmetische geurstof die naar lelietjes-van-dalen ruikt (farnesol). Tijdens de blootstelling lagen de proefpersonen in een MRI-scanner en werden er hersenactiviteiten gemeten.

Opvallend was dat in de mond toegediende geuren door de proefpersonen steeds als een smaak in de mond werden ervaren. In overeenstemming hiermee bleek uit de MRI-scans dat de route via de mond tot verhoogde activiteit leidt in een hersengebied waar ook smaakprikkels worden verwerkt. Het oplossend vermogen van de scans was echter te klein om te bepalen of de neuronen die er door geurprikkels worden gestimuleerd dezelfde zijn die de smaakprikkels verwerken.

Het grootste verschil tussen beide toedieningsvormen werd gevonden bij chocola. Toediening via de neus leidde tot een activiteitsverhoging in een aantal hersengebieden, die nauwelijks reageerden op de andere geurprikkels. Dat verklaren de onderzoekers met de hypothese dat de hersenen via opgesnoven chocoladegeur anticiperen op de prettige sensatie die het eten ervan teweeg zal brengen. Voor `non-food' geuren is zo'n effect niet van belang.

    • Huup Dassen