Turkije `vooruit' dankzij Formule 1

Turkije is voor het eerst in de geschiedenis gastheer van de Formule 1. `Maak van Istanbul een pitstop' schreeuwen de affiches. Alleen de vrees voor een aanslag verpest het feestje.

,,Vertrouw jij het?'', vraagt de taxichauffeur als we in de wijk Eminönü in Istanbul onder een loopbrug doorrijden. Op de brug staat een grote aankondiging voor de Formule 1-race van komende zondag in Istanbul. Het stadsbestuur in Istanbul laat geen gelegenheid onbenut om te verkondigen wat een fantastische happening dit voor de stad wordt. Maar de taxichauffeur is al dat feel good-gebeuren kennelijk ontgaan. ,,Als er maar geen bom ontploft'', zegt hij zorgelijk, voordat hij rechtsaf slaat en de loopbrug achter zich laat.

Turkije staat aan het einde van een hete, vermoeiende zomer. In normale tijden zouden de Turkse media zich bezighouden met de hitte aan het strand en het acute gevaar van een zonnesteek, maar deze zomer gaat het maar om één ding: terrorisme. Bijna elke dag ontploft er ergens in Turkije wel een bom of een mijn en vaker niet dan wel vallen daar slachtoffers bij. Een bom in een minibus in de badplaats Kusadasi kostte enige weken aan vijf mensen het leven, onder wie een Britse toeriste en een Ierse. En vorige week nog pakte de Turkse politie een Syriër op die van plan was een speedboot vol met explosieven in een Israëlisch cruiseschip te rammen.

Op en rond het circuit zouden aanvankelijk tweeduizend werknemers van een particulier beveiligingsbedrijf worden ingezet, maar na de bomaanslagen van vorige maand in Londen werd dat aantal verdubbeld. En dan zijn er nog tweeduizend paramilitairen en 800 agenten politie-agenten. Een onbekend aantal politiemensen in burger mengt zich dezer dagen onder de bezoekers van de eerste Formule 1-race in Turkije.

Het is tragisch voor Turkije dat de dreiging van bommen een paar grote successen overschaduwt. Volgens de Turkse pers kijken gemiddeld maar liefst één miljard mensen naar Formule 1-races. Als Turkije ooit de kans had zich aan de wereld te presenteren, dan is het nu. ,,Maak van Istanbul een pitstop'', meldden affiches in de Turkse metropool dan ook vrolijk. Groot succes is ook dat de baan aan de Aziatische kant van Istanbul op tijd af was. Weliswaar viel het complex duurder uit dan verwacht (150 miljoen dollar in plaats van de voorziene 60 miljoen) maar volgens experts mag het parcours, dat net als de circuits in Maleisië, China en Bahrein werd ontworpen door de Duitser Hermann Tilke, er dan ook zijn. De baan draait tegen de klok in en ligt in vrij heuvelachtig land hetgeen maakt dat er grote niveauverschillen in het parcours liggen. En ook al tel je pas mee in Turkije bij veel mensen als je een saffie opsteekt, bij de Formule I worden kies de gevoelens van niet-rokers gespaard: de auto's mogen alleen de kleuren van hun sponsors in de tabakindustrie voeren, niet de naam.

Maar het belangrijkste succes is misschien wel dat Turkije met de Formule 1 opnieuw een groot evenement in huis haalt. Na het Songfestival en de top van NAVO-leiders is de Formule 1 wederom een stoot voor het Turkse zelfvertrouwen. Turken zijn er altijd aan gewend in Europa behandeld te worden als de sloomste leerlingen van de klas. Maar alle evenementen van de afgelopen jaren hebben dat negatieve zelfbeeld van Turkije al aanzienlijk veranderd. `Vooruit, vooruit', juichen dan ook de reclameaffiches voor het gebeuren en dat `vooruit' heeft, zo lijkt, meer betrekking op de plaats van Turkije in de vaart der volkeren dan de auto's op de baan in Istanbul.

Of eindigt dat `vooruit' alsnog met een grote stap achteruit? Snuffelhonden, extra politie – naar verluidt werden zelfs alle Turken die in de buurt van de baan wonen, gescreend om een aanslag te voorkomen. De Turkse pers staat inmiddels bol van de speculaties dat de Koerdisch-separatistische PKK vandaag een bestand zal afkondigen. Maar ook al houdt die zich koest, dan kunnen altijd nog moslim-extremisten voor ellende zorgen. En dus lijkt de Formule 1 nog het meest op een grote bruiloft: gezellig, fantastisch, onvergetelijk maar de gastheer en -vrouw zijn vooral blij als het `gedoe' is afgelopen en de bruiloft een dierbare herinnering wordt. Zo zal ook Istanbul ook zondag blij zijn – maar op maandagochtend is bij veel Turken die blijdschap ongetwijfeld nog vele malen groter.

Ook de coureurs zijn enthousiast over het circuit. ,,Er zijn een paar goeie mogelijkheden om in te halen'', zei de Engelsman Jenson Button (BAR). ,,Dit circuit heeft alles'', jubelde Braziliaan Felipe Massa (Sauber, volgend jaar Ferrari). Zijn Spaanse collega Fernando Alonso is blij met de hoogteverschillen op het circuit. ,,Omhoog en omlaag gaan is het mooiste wat er is voor een coureur.''

    • Bernard Bouwman