Professioneel van jongs af aan

Een school in Rotterdam geeft kunstonderwijs aan kinderen volgens de Russische methode. ,,Het Nederlandse systeem is niet geschikt om klassieke topkunst te bedrijven.''

Geen vrijblijvend uurtje blokfluitles op woensdagmiddag, maar professioneel klassiek kunstonderwijs voor basisschoolkinderen. Dat is het idee achter de Russian School of Arts (RSA), een initiatief van Russische Ilma Achmadeeva en haar man Peter van Strien. In september begint het tweede schooljaar van de RSA met lessen in muziek, theater, schilderkunst en ballet in de Rotterdamse wijk Hillegersberg. Dependances in Den Haag, Amsterdam en Utrecht volgen.

Volgens het echtpaar is de Nederlandse `kunstcultuur' te vrijblijvend. Van Strien: ,,In het Nederlandse kunstonderwijs is de klant koning. Dat werkt niet.'' Achmadeeva: ,,Je moet hard werken om iets te bereiken. Als je een bepaald niveau hebt behaald, moet je je meteen een nieuw doel stellen. Anders kom je niet vooruit.''

Kunst wordt hier volgens haar niet als een vak gezien. ,,Je ziet het aan het conservatorium. Het grootste gedeelte van de studenten komt uit het buitenland.'' In Rusland is kunst juist een exportproduct waar geld mee wordt verdiend. ,,Het Nederlandse systeem is niet geschikt om klassieke topkunst te bedrijven.'' Rob Streevelaar, hoofd van de Muziekschool van de Stichting Kunstzinnige Vorming (SKVR) in Rotterdam, is het daar niet mee eens. ,,Van onze leerlingen doen er elk jaar een tiental toelatingsexamen op conservatoria. We hebben ook een apart traject voor getalenteerde kinderen.''

Ruslands rijke klassieke muziektraditie vindt volgens Achmadeeva haar oorsprong in de manier van lesgeven. ,,Van jongs af aan krijg je de mogelijkheid professioneel onderwijs te volgen. Zo hoef je later geen spijt te hebben van een gemiste carrière.'' Het roept meteen beelden op van systematisch gedrilde kinderen in de Sovjettijd. Het echtpaar benadrukt daar niets van over te nemen. ,,Het enige dat wij gebruiken van het Russische systeem is de professionaliteit en het inspireren van de kinderen.''

Kinderen kunnen een serie kennismakingsworkshops volgen, om eventuele aanleg te ontdekken. Achmadeeva: ,,Wij observeren het kind, en overleggen dan met ouders en kind welke kunstvorm het beste bij hem of haar past. Als een kind ergens geen talent voor heeft, nemen we het niet aan voor die les.'' Vergelijkbare trajecten zijn er bij de SKVR. Streevelaar: ,,Talentvolle en ambitieuze kinderen gaan bij ons in een apart groepje.'' Maar de SKVR is meer gericht op populaire kunstvormen zoals breakdance, rappen en jazz. Streevelaar: ,,Ons eerste doel is om kinderen in aanraking te brengen met de verschillende kunstvormen.''

De Russian School of Arts heeft tot nu toe 35 kunstenaartjes opgeleverd zoals de achtjarige Oekraïense Masha. Zij had er twee jaar balletles bij de SKVR op zitten. Voor haar moeder Elena Pashova gingen de lessen niet snel genoeg. ,,Via via hoorde ik van de Russian School of Arts. Ik heb haar daar op les gedaan.'' Volgens de Nederlander Leen Postma, wiens twee dochters bij de RSA lessen volgen, is daar de inzet van de docenten, die allemaal een ruime internationale ervaring hebben, groot. ,,De theaterles van 60 minuten is soms pas na twee uur afgelopen.''

Hun eigen kinderen brengen Achmadeeva en Van Strien ook naar lessen van de RSA. Van Strien: ,,Ik voed mijn kinderen competitief op.'' Achmadeeva: ,,Elk kind wil wel buiten spelen. Maar als je wat wilt leren, moet je naar je docent luisteren.''