PKK biedt Turkije staakt-het-vuren van maand aan

KONGRA-GEL, de politieke arm van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) van Abdullah Öcalan, heeft een bestand van een maand aangekondigd in zijn strijd met het Turkse leger. KONGRA-GEL kondigde het staakt-het-vuren aan in een communiqué dat in Brussel werd uitgedeeld.

Tot op het laatste moment was het vandaag onduidelijk of het daadwerkelijk tot een bestandsoproep zou komen. Aanvankelijk had KONGRA-GEL een persconferentie in Brussel gepland met kopstuk Zübeyir Aydar. Maar Turkije vroeg gisteren nog aan België om Aydar, tegen wie Interpol een arrestatiebevel heeft uitgevaardigd, te arresteren. Of dat daadwerkelijk gebeurd is, was vanmorgen nog niet duidelijk maar volgens de Turkse nieuwszender NTV hebben de Belgische autoriteiten in ieder geval de persconferentie verboden.

Het bestand is volgens KONGRA-GEL mede een gevolg van de ,,belangrijke verklaringen voor vrede'' die de Turkse premier, Erdogan, gedaan zou hebben. Bij een recent bezoek aan Diyarbakir, waar voornamelijk Koerden wonen, zei Erdogan dat de uiteindelijke oplossing van het ,,Koerdische probleem'' gelegen is in ,,meer democratie''. Koerdische intellectuelen interpreteerden dit als een toezegging voor meer rechten voor de Koerden en riepen de PKK op tot een bestand.

Of dat staakt-het-vuren succesvol zal zijn, is echter een open vraag. Zoals alle bestanden van de PKK is het eenzijdig: het Turkse leger zet de strijd gewoon voort. In de verklaring van vanmorgen onderstreepte KONGRA-GEL dat als PKK-aanhangers worden aangevallen in de maand van het bestand, zij terug zullen vechten. Daarnaast zijn de uiteindelijke eisen die de PKK aan een duurzame vrede stelt, voor de Turkse regering onacceptabel. Zo liet Erdogan bij zijn bezoek aan Diyarbakir klip en klaar weten dat hij nooit aan een tafel zal gaan zitten met een PKK-delegatie. Binnen de Turkse maatschappij bestaat er ook veel verzet tegen een volledige amnestie voor PKK-leden. In het verleden was dat nu juist een kernpunt van eisenpaketten van de Koerdische extremisten.

Daar komt nog bij dat het Turkse leger, dat de afgelopen maanden dag in dag uit soldaten verloor in de strijd, voorbereidingen heeft getroffen voor een invasie van Noord-Irak, waar veel PKK-leden zich schuilhouden. De laatste maanden heeft Turkije de druk op de Noord-Iraakse Koerdische autoriteiten en de Verenigde Staten opgevoerd om eindelijk eens iets te gaan doen aan de PKK in Noord-Irak.

Wat er na het bestand (dat van 20 augustus tot 20 september loopt) gaat gebeuren is onduidelijk. De laatste maanden hadden er verscheidene bomaanslagen plaats in West-Turkse steden als Çeşme, Kusadaşi, en ook Istanbul, die door de Turkse autoriteiten aan Koerdische extremisten werden toegeschreven. Doel van de aanslagen was om toeristen weg te jagen uit Turkije en zo de Turkse autoriteiten onder druk te zetten: toerisme is een van de grote verdientsectoren van de Turkse economie. Dat plan lijkt vooralsnog mislukt, want toeristen blijven massaal naar Turkije komen en de bomaanslagen hebben daarnaast geresulteerd in een grote golf van afkeuring vanuit bijvoorbeeld Europa.

    • Bernard Bouwman