Noorderzon schudt zintuigen op

De dronkelappen van het Groningse Noorderplantsoen hebben de tijd van hun leven. Niet alleen is er overal eten en drinken, ook zijn er grote aantallen vrouwen in korte rokjes die zwoel langs paraderen. Voor hen is het Groningse Theater en Crossover festival Noorderzon meteen de eerste dag al geslaagd.

De bezoeker die zich los kan rukken van een van de terrasjes en zich een tent in waagt, maakt kans op zo mogelijk nog spannender uitzicht. Het festival blinkt dit jaar uit in wonderlijke experimenten. Er is surrealistisch animatietheater van de Engelse groep Faulty Optic, De Russische groep Akhe goochelt met machines en ook in tal van andere muziek- dans en theatervoorstellingen spelen cd's, gezichtsbedrog en geluidseffecten een minstens zo grote rol als de artiesten zelf.

Zoals de filmgeluiden van de sfeervolle voorstelling Phobia van Chamber Made Opera.

Het zeskoppige Australische muziektheatergezelschap verdiepte zich in de soundtrack en in tweede plaats ook in de verhaallijn van Alfred Hitchcock's film Vertigo. Met stalen ernst beroeren vijf mannen hun rinkelende telefoons, tikken ritmisch met schoenoprekkers of wapperen met een jurk van vuilniszakken. Op de achtergrond valt een hoogblonde dame vertraagd van een trap, die ook een toren zou kunnen zijn. Het breken van stronken selderij gaat gelijk op met haar knappende botten. Door de geluiden heen schemert het verhaal van een geheimzinnige vrouw en de detective die haar op de hielen zit. Om dit verhaal te vertellen worden spreekkoren gevormd, afgewisseld met nonchalante hoorspelen, waarbij de liefde voor maffe geluiden uit maffe voorwerpen het wint van de verstaanbaarheid.

Langzaam neemt het tempo toe, maar de apotheose valt visueel tegen. De detective wordt uitgebreid en met veel misbaar verpletterd. Wie kijkt ziet een zwetende man die zijn hand voor zijn mond duwt om zich het spreken moeilijk te maken, terwijl vijf anderen met tal van instrumenten chaos nadoen. Wie de ogen sluit hoort een stumper gesmoord kermen terwijl gewelddadige geluiden hem omsingelen. Soms is de wereld achter gesloten oogleden opzwepender dan de werkelijkheid.

In de voorstelling Crash 3.0 van Crew, een experimenteel gezelschap uit Vlaanderen onder leiding van Eric Jos, wordt die werkelijkheid zelfs helemaal verlaten. Slechts vier bezoekers per keer mogen een ruimte betreden die aandoet als een laboratorium. Er komt een videohelm met koptelefoon aan te pas, een ziekenhuisbed, een parachute die op de buik in plaats van op de rug wordt vastgemaakt en het aantal medewerkers dat beweert dat het allemaal goed gaat komen overtreft de toeschouwers ruimschoots. ,,Is dit lichaam wel van jou?'' verschijnt al snel een verontrustende vraag in beeld. Ondanks die onheilspellende voorbodes ontpopt Crash 3.0 zich tot een niet te missen trip die de zintuigen door elkaar rammelt. Net als bij Phobia gaat het traag, maar hier heeft de traagheid zin. Voor de ogen verschijnen enigszins abstracte beelden afgewisseld met filosofisch aandoende teksten.

Dan ontstaat de behoefte mee te gaan in deze grillige wereld. Het bed wordt door elkaar gerammeld, de operatie is opeens heel dichtbij, je lichaam wordt afgepakt, de wereld kantelt en dan is het afgelopen.

Eigenlijk is het afzetten van de videohelm nog het meest onthullend. De parachute wordt afgegespt, de ogen knipperen en de eerste aardse stapjes worden weer gezet. Die stapjes zijn een beetje teleurstellend. Het is zoiets als heel lang trampoline springen en daarna over de gewone stoeptegels wegwandelen. Het hoofd veert blij door, maar de wereld geeft niet mee.

Theater en Crossover Festival Noorderzon, Groningen. Gezien 18/8 1. Phobia door Chamber Made Opera. Aldaar t/m 20/8. 2. Crash 3.0 door Crew. Aldaar t/m 21/8. Noorderzon duurt t/m 28/8 Inl. (050) 314 0278 of www.noorderzon.nl

    • Jowi Schmitz