Dramatisch licht

Kippenvel van verliefdheid – op een kijkdag van een veilinghuis kan het je zomaar overkomen.

Voor het eerst van mijn leven heb ik op een veiling een schilderij gekocht. Het is `Botters op een meer', een doek uit 1892 van Rein Miedema, een Haagse-Schoolschilder, Fries van origine. Ik kan geen botter van een kotter of logger onderscheiden, verzamel geen Haagse School en had een week tevoren nog nooit van Rein Miedema gehoord, maar werd tijdens een kijkdag van een Amsterdams veilinghuis simpelweg verliefd op het schilderij, ondanks de zwaar gehavende lijst, die er uitziet alsof er in het gezin van de vorige eigenaar flink met serviesgoed gesmeten is, waarbij het doek zelf steeds gespaard bleef en de brede, zwarte lijst alle schalen en juskommen opgevangen heeft.

Mijn zuinige bod op de middag van de veiling hoeft maar twee keer verhoogd te worden, voordat ik het heb, waarschijnlijk doordat het merendeel van de kleine bezoekersschare te apathisch van de hitte in zijn stoel hangt om ook maar een pink op te steken.

,,En daarmee is nummer 5181 voor die dame bij de kast'', zegt de veilingmeester. Ik gloei van trots.

Een uur later loop ik bij 33 graden Celsius mijn trillende rechterarm uit de kom te tillen in een poging de loeizware lijst – het schilderij klapperend in het spieraam – gedeeltelijk te dragen en op het achterrekje van mijn fiets te laten steunen, zonder daarbij nog meer schade aan de gipsen ornamentiek toe te brengen. Nog steeds blij, maar me ervan bewust dat restauratie van die lijst wel meer zal kosten dan het hele bod plus opgeld.

In dit deel van de stad is deze dag het vuilnis nog niet opgehaald en er komt een scharrige man met me oplopen die eerst een tijdje zijn nek loopt te verdraaien om de afbeelding te kunnen zien en dan vraagt: ,,Heb je dat op straat gevonden?''

,,Dat heb ik gekocht'', zeg ik.

,,Nou'', zegt hij, ,,ík had geluk vorige week: er stond ergens een hele doos cd's op de stoep. Allemaal hartstikke goeie films. West Side Story, Spartacus, Batman. Had ik een vette deal aan. Je snapt niet wat de mensen allemaal weggooien!''

,,Super'', zeg ik.

Een stukje verder houd ik het niet meer en ga in de schaduw staan uitrusten en gelijk het schilderij eens omkeren. Moment van contemplatie. Ik heb de laatste weken heel wat kijkdagen bezocht en een paar veilingen bijgewoond. Daarbij is de verliefdheid verschillende malen zo hevig opgelaaid dat het maar goed is dat de hebzucht getemperd wordt door je bankrekening. O, die schitterende Spilliaert van vorige maand, die al snel opliep tot tienduizend euro. Of die verstilde Wenckebach in puntgave lijst, waarbij ik tot duizend euro had willen gaan, maar iemand anders rustig drie maal verder. Om maar niet te spreken van die Mankes, waarvoor ik niet eens naar de veiling heb durven gaan. Er zijn te veel begerenswaardige schilderijen op de wereld. En net als bij `echte liefde', gaat het er bij kunstliefde ook om wat binnen je bereik ligt. De fletse, espritloze Gonnie kan wel verliefd worden op de knappe, briljante Armand, maar als ze verstandig is, buigt ze haar gevoelens om naar de stille, ijverige Theo, die ook heel aardig is als je hem leert kennen. Ik heb nu een Miedema voor een prikkie; hij is alleen een beetje vuil.

Als ik zwetend thuiskom, mijn schilderij de trap opgesleept en binnen tegen de muur gezet heb, gaat de telefoon. Een vriendin, aan wie ik direct over mijn aanwinst vertel.

,,Waar moet je dat dan ophangen?'', vraagt ze praktisch.

,,O, daar vind ik wel een plek voor.''

,,Ja?'' Ze kent de overvolle muren hier ten huize. ,,Wat doe je dan weg?''

Als we neergelegd hebben, schenk ik mezelf iets koels in en ga op de vloer naar de botters op het meer zitten kijken. Mijn zoon slentert net binnen.

,,Kijk eens'', zeg ik. ,,Hoe vind je dit?''

,,Jaa..., beetje ouderwets'', zegt hij. ,,Wat is er met die lijst gebeurd?''

En verdwenen is hij alweer.

Ik staar naar de donkerbruine zeilen van de schepen, de zilverwitte tot leigrijze wolkpartijen, het dramatische licht over het water, de ragfijne vogels. Het schilderij komt goed uit tegen deze muur en past wonderwel bij de Japanse prenten die erboven hangen. En zie: het kan door de koude vloer komen, maar er slaat een golfje kippenvel van verliefdheid over mijn armen.

Ik besluit dat ik altijd al een Rein Miedema heb willen hebben.

    • Rascha Peper