Noord-Korea toont charmes in zuiden

Tegen de achtergrond van het overleg over Pyongyangs nucleaire programma liet een Noord-Koreaanse delegatie zich in Zuid-Korea van haar charmantste kant zien.

Partijfunctionarissen uit dictatoriaal Noord-Korea genoten deze week een opmerkelijke vrijheid van meningsuiting – in democratisch Zuid-Korea. ,,Het is het Amerikaanse leger dat onze hereniging in de weg staat, en onze arbeiders moeten daar een einde aan maken'', zei de Noord-Koreaanse partijfunctionaris Choi Chang-man deze week in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul. Choi maakte zijn opmerking nadat een lid van een radicale zuidelijke vakbond hem een sjerp had gegeven met de tekst: ,,Trek de United States Forces Korea terug.''

Terwijl onderhandelingen over het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma tot het einde van de maand zijn geschorst, bezocht een Noord-Koreaanse partijdelegatie deze week het `vijandelijke' zuiden om deel te nemen aan de herdenking van het einde van de Japanse bezetting 60 jaar geleden. Een tiental jaren van ontspanningsbeleid door progressieve presidenten in Zuid-Korea heeft er toe geleid dat contacten sterk zijn uitgebreid tussen de delen die formeel nog in staat van oorlog zijn. Democratisering in het zuiden heeft er vervolgens toe geleid dat politieke standpunten die tot voor kort tot arrestatie zouden hebben geleid, nu vrijer kunnen worden geuit. Zelfs door bezoekende Noord-Koreanen.

Er bestaat in conservatieve kringen antipathie tegen deze toenadering. Zo bezocht de noordelijke delegatie het monument voor de onbekende soldaat in Seoul, dat wil zeggen voor soldaten die zijn gevallen in de oorlog met Noord-Korea van 1950 tot 1953. ,,Als dit het begin is van een werkelijk helen van de littekens van de broederoorlog, dan moet Noord-Korea het opvolgen met andere praktische stappen'', schreef de conservatieve krant Chosun Ilbo in een hoofdartikel op 12 augustus. Concrete stappen zouden onder meer bestaan uit de erkenning dat het noorden de oorlog begon, en dus excuses daarvoor.

President Roh Moo-hyun, die de noordelijke delegatie gisteren in zijn paleis ontving, zag het bezoek aan het monument heel anders. ,,Ik voelde dat geschiedenis werd geschreven'', zei Roh. ,,Dat is een goede zaak en wellicht een voorbode voor betere zaken in de toekomst.''

De toekomst waar de Noord-Koreaanse inschikkelijkheid gaat worden beproefd komt al snel. Binnen twee weken moeten de geschorste onderhandelingen over het noordelijke kernwapenprogramma weer worden opgepakt. Eerder deze maand kwamen de zes landen in het overleg (de twee Korea's, China, de VS, Rusland en Japan) in Peking niet tot overeenstemming en besloten zij tot schorsing om de kans op een vergelijk open te houden. Een mislukking wilden de deelnemers niet na drie eerdere vergeefse rondes.

Zuid-Korea heeft zich aan Noord-Koreaanse zijde geschaard in de aanloop naar de hervatting met de stellingname dat het noorden recht moet houden op gebruik van kernenergie voor vreedzame doeleinden als energieopwekking. De VS, bondgenoot van Zuid-Korea met duizenden militairen in het land, staan op het standpunt dat Noord-Korea kernenergie geheel moet afzweren. Volgende week reist de Zuid-Koreaanse minister Ban Ki-moon naar Washington om te proberen deze kwestie glad te strijken.

In de tussentijd gaat Noord-Korea's charmeoffensief voort. Deze week was het Ted Turner, oprichter van CNN, die zijn opwachting in Pyongyang mocht maken. Na gesprekken met onder anderen de leider van de Noord-Koreaanse onderhandelingsdelegatie zei Turner ervan overtuigd te zijn dat het noorden tot een vergelijk wil komen. In het zuiden deed Turner vervolgens het voorstel om een vredespark te bouwen op de zwaarbewaakte grens tussen noord en zuid, al zou vrede een voorwaarde zijn. ,,Het is al 53 jaar geleden'', zei Turner. ,,Is het niet eens tijd om hier vrede te stichten?''

    • Hans van der Lugt