Muzikale stiltes op de gracht

`Stil...' is dit jaar het thema van het Grachtenfestival 2005, dat zich tot en met zondag afspeelt aan de Amsterdamse grachten. Voor het eerst is het festival uitgebreid met een paar concerten aan de IJ-oevers tijdens Sail.

Nadat bij de opening gisteren de negen trombonisten van het New Trombone Collective het verstilde Music for Wilderness Lake over het water hadden laten wegebben, leidde astronaut André Kuipers het festival in met zijn kosmische visie op de stilte: ,,Het is stil in de ruimte, maar bij Mars kan je de wind horen ruisen. Binnen het ruimtestation is er door alle machines een enorm kabaal. Ik deed oordoppen in of zette een koptelefoon op met prachtige muziek. Stilte kan heel angstaanjagend zijn. Die moet je vullen met mooie, harmonische klanken.'' Kuipers liet tientallen rood-wit-blauwe balonnen op bij hotel Pulitzer aan de Prinsengracht. Daar zal stervioliste Janine Jansen zaterdag het live door de AVRO-tv uitgezonden Prinsengrachtconcert geven.

Met het thema `Stil...' wil het Grachtenfestival benadrukken dat er in Amsterdam naast herrie, stof, achterdocht en tegenstellingen, nog altijd ruimte is voor schoonheid, liefde, intimiteit en poëzie. Uitgevoerd in verschillende bezettingen loopt de compositie 4.33 van John Cage, die de stilte wilde vangen, als een rode draad door het programma. De mooiste piano- en kamermuziekstukken van de reeds dove Beethoven worden uitgevoerd, terwijl zangers op In the Stil of the Night, vrijdag in de Rode Hoed, de geheime, `stille liefde' bezingen.

Zondag staat in het teken van de cello, waarbij cellist Pieter Wispelwey een masterclass geeft, optreedt met leerlingen en solosonates van Bach vertolkt. Rik Stotijn, hét nieuwe toptalent op de contrabas, doet zaterdag een uniek openbaar eindexamen conservatorium in Felix Meritis.

In het Amnesty-huis vindt die dag een pianomarathon plaats. Gedurende het hele festival omspelen jonge strijktrio's en strijkkwartetten de stilte. In het parallelle Kindergrachtenfestival leveren o.a. de Jake Dance Company en Slagwerkgroep Den Haag juist lekker veel herrie, opdat de jeugd kan meezingen en -klappen.

Tijdens het openingsconcert in Felix Meritis werd de stilte verbroken rond de vijf, deels joodse zangers van de ooit razend populaire Comedian Harmonists uit Berlijn, die door de nazi's in 1935 het zwijgen werd opgelegd. Met aanstekelijke flair en vloeiende close harmony-zang brachten tenoren Jeroen Vaal en Marcel Reijans, baritons Jan Willem Baljet en Mattijs van de Woerd en bas Martyijn de Graaf Bierbrauwer een ode aan hun grootste hits, waaronder Mein Onkel Bumba, Veronika, die Lenz ist da en Mein kleiner grûner Kaktus, in een geestige regie van Peter Blok.

Het Grachtenfestival speelt zich ook af in de open lucht, in tuinen, op dakterrassen en in monumenten. Er zijn lezingen, tochtjes met fluisterboten, wandelingen en architectuurrondvaarten.

Informatie: www.grachtenfestival.nl