Koningin opent archief voor Fasseur

Koningin Beatrix geeft historicus Cees Fasseur exclusief toegang tot stukken over de affaire rond de gebedsgenezeres Greet Hofmans uit het archief van het Koninklijk Huis.

Fasseur gaat een monografie schrijven over de affaire die zich van 1948 tot 1957 op Paleis Soestdijk voltrok. De invloed van Hofmans op koningin Juliana leidde bijna tot een breuk tussen koningin Juliana en Prins Bernhard en tot een constitutionele crisis.

Fasseur krijgt ook toegang tot stukken uit de nalatenschap van Juliana en Bernhard, aangetroffen op paleis Soestdijk. Die stukken maken, volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), ,,nieuw onderzoek in substantiële zin mogelijk en wenselijk''. Fasseur wil in 2009 een ,,wetenschappelijk verantwoorde en uitvoerig geannoteerde monografie'' publiceren.

Tot de stukken die Fasseur mag inzien, behoort ook het tot nu toe geheime rapport van de zogeheten commissie-Beel.

Deze commissie, onder leiding van oud-premier L. Beel, deed in 1956 onderzoek naar het conflict. Het rapport van de commissie-Beel zal over vier jaar openbaar worden, zo valt af te leiden uit een mededeling van de RVD: ,,Aangenomen mag worden dat in het kader van het onderzoek van Fasseur rond de verschijning van zijn publicatie het rapport-Beel openbaar zal worden.''.

Tweede-Kamerlid Kalsbeek (PvdA) wijst de exclusiviteit voor Fasseur af. Een Kamermeerderheid steunde begin dit jaar haar motie om alle stukken die betrekking hebben op de uitoefening van de functie van staatshoofd van het Koninklijk Huisarchief over te brengen naar het Nationaal Archief, waar de openbaarheidsregels van de Archiefwet gelden.

Kalsbeek: ,,In dat geval bepalen democratisch vastgestelde regels wie welke stukken uit het archief mag inzien. Nu bepaalt alleen de koningin wie in de stukken mag kijken. Het gaat mij overigens enkel om documenten die van openbaar belang zijn, niet om briefjes aan oude schoolvriendinnen.''

Historicus Lambert Giebels, biograaf van oud-premier Beel, vroeg eerder vergeefs toegang tot het Koninklijk Huisarchief. Hij wilde ook stukken over Greet Hofmans inzien. ,,Dit is een geweldige provocatie'', reageert Giebels. ,,Fasseur kreeg eerder ook al toegang tot het archief voor zijn biografie over Wilhelmina. Dat was toen ook met uitsluiting van anderen. Het begint er op te lijken dat hij een soort hofhistoricus is. Dat zint mij niet. Openbaarheid van stukken kun je niet selectief doen.''

Volgens de RVD is de keuze op Fasseur gevallen omdat de historicus, die tevens raadsheer bij het gerechtshof in Amsterdam is, ,,goed is ingevoerd''. ,,Bovendien is gebleken is dat hij een groot publiek kan bereiken'', aldus de RVD. Fasseur, die vanmorgen niet bereikbaar was voor commentaar, schreef een biografie over Wilhelmina.

Van belang is volgens de RVD ook dat Fasseur jurist én historicus is. Tot de publicatie van Fasseur worden geen documenten aan derden beschikbaar gesteld. De RVD: ,,Het is niet goed als tussendoor allerlei stukken bekend raken. Dan is het verband zoek.''