`Het oude hiphop-vak gaat ten onder'

De Canadese rapper K-Os, die vrijdag optreedt op het festival Lowlands in Biddinghuizen, groeide op als een kind van Jehova's getuige. Maar preken doet hij niet.

Joyful Rebellion is pas het tweede album van de Canadese rapper K-OS, hetgeen niet erg productief is voor iemand die al vanaf begin jaren negentig actief is in de hiphopscene van het Canadese Toronto. ,,Ik deed altijd al optredens en maakte af en toe een 12-inch'', zegt K-OS (,,Knowledge Of Self''), die eigenlijk Kheaven Brereton heet ,,Ik was een van de velen in de vruchtbare scene van het Toronto van die dagen, die probeerden iets creatiefs en nieuws aan het hiphop-idioom toe te voegen. Maar ik was, zoals wel meer rappers in mijn omgeving, bang voor de muziekindustrie. Ik vertrouwde niemand in die wereld.''

De hiphop-cultuur en de muziekindustrie leken destijds vreemden voor elkaar. ,,De industrie wist amper hoe ze met de hiphoppers om moesten gaan, en andersom. Nu zien we hoe Nas successen heeft en hoe Jay-Z basketbalteams opkoopt. Dat soort succesvolle rolmodellen hadden we in die tijd niet.''

Emcee Murdah, het openingsnummer van Joyful Rebellion, gaat over de commercialisering van hiphop, en de beoefenaren daarvan. ,,Je ziet zoveel rappers die een paar briljante albums maken, maar het rappen er dan aangeven om te gaan acteren, of op een andere manier voor het grote geld gaan. Daar is niets mis mee, maar de aloude vaardigheden van de hiphop gaan op die manier wel ten onder. Hiphop is een stuk eenzijdiger geworden. Nu zie je alleen maar gouden kettingen en andere uitingen van bruut materialisme.''

Op Joyful Rebellion klinkt een breed scala aan instrumenten, van tablas en strijkers tot en met akoestische gitaren. ,,In hiphop gaat het om flarden muziek van allerlei herkomst, opnieuw gerangschikt naar eigen inzicht. Wie zegt dat ik die beginselen verraadt, kan zelf geen echte `hiphophead' zijn. Een puristische houding werkt de stagnatie van het genre in de hand.''

De ouders van K-OS zijn immigranten van het Caribische eiland Trinidad. In zijn vroege puberteit woonde hij er ook een aantal jaren. ,,Mijn moeder komt uit het ghetto en mijn ouders vonden het belangrijk dat ik die achtergrond leerde kennen. Ik leerde mijn opvoeding in de suburbs van Toronto des te meer te waarderen. Het leven in het ghetto zal ik nooit verheerlijken. Veel gangstarappers doen dat wel, en dat spreekt jongeren die opgroeien in de saaie voorsteden wel weer aan. Misschien moet ik eens een rap schrijven die de cultuur van de suburbs verheerlijkt. Al zal dat niet meevallen, want het is daar echt saai.''

K-OS groeide op in een gezin van Jehova's getuigen. Toch heeft hij zich, toen hij ouder werd, niet laten dopen. ,,Die godsdienst berust op goede ideeën, maar wat mij tegenstond was het idee dat ik beter zou zijn dan anderen omdat ik Jehova's getuige was. Die godsdienst leerde je om niet met ongelovigen om te gaan, niet met seks bezig te zijn, niet te sporten. Dingen die ik toch wel deed als opgroeiend jongmens, alleen was ik doodsbenauwd dat God me erom zou straffen. Maar dat gebeurde natuurlijk niet, integendeel, ik werd er een beter mens door.''

Als rapper profiteert K-OS van zijn streng religieuze, getuigende opvoeding. ,,Een rapper op zijn best, een Nas, een Saul Williams, schetst een bepaalde realiteit in zijn woorden. Dat is een gave die priesters en politici ook hebben. Mijn vader was een voorganger. Als kind zag ik de magie die je kunt overbrengen als je, begeesterd en wel, op het podium je boodschap treffend verwoordt.''

Op zijn plaat klinkt K-Os als een bewust levende muzikant, maar hij rapt niet over religieuze zaken. ,,Ik heb altijd geprobeerd om me juist niet aan te passen aan het beeld dat anderen van me hadden. Dat heeft allemaal mijn identiteit bepaald, als rapper en als mens.''

K-OS: Joyful Rebellion (EMI). Optreden: 19/8, Lowlands-festival, Biddinghuizen.

    • Jacob Haagsma